Filipinler Depreminden Önce Sahile Vuran Balık Videosu Gerçek Değil

Filipinler'in güneyinde meydana gelen 7,8 büyüklüğündeki depremden sonra sosyal medyada yayılan iddialı videolar, doğrulama çalışmalarında gerçek olmadığı ortaya çıktı. Depremle ilişkilendirilen balık ve dalgıç görüntülerinin çeşitli ülkelerde meydana gelen eski olaylardan alındığı belirlendi.

Balık Videosu 2024'ten Kalma

Sosyal medyada "depremden önce binlerce balığın kıyıya vurması" iddiasıyla paylaşılan video, aslında Ocak 2024 tarihine ait olduğu anlaşıldı. Tersine arama teknolojisi kullanılarak yapılan inceleme sonucunda, görüntülerin İngiltere merkezli Daily Mail gazetesi tarafından 15 Şubat 2024'te paylaşıldığı tespit edildi. O zaman yapılan açıklamada videonun "milyonlarca sardalyanın Filipinler kıyısına vurması" olayını gösterdiği belirtilmişti. Görüntüler aslında yukarı akıntı nedeniyle kıyıya vuran balıkları gösteriyor, depremle hiçbir ilgisi bulunmuyor.

Dalgıç Videosu Endonezya'dan

Deprem sırasında su altında yakalanan dalgıçları gösterdiği iddia edilen ikinci video ise Endonezya'dan alınmıştı. 8 Kasım 2023'te Banda Denizi bölgesinde meydana gelen 7,2 büyüklüğündeki deprem sırasında kaydedilmiş bu görüntüler, Kasım 2023'ten bu yana internette bulunuyordu. Video 14 Kasım 2023'te YouTube'da yayınlanmış, dalgıçların deniz tabanının kaymaya başlaması anında havaya kaldırılışını gösteriyor.

Gerçek Hasar: 37 Ölü, 20 Bin Yerinden Olmuş

Sosyal medyada yayılan iddialar gerçek olsa da, Filipinler'deki depremim somut etkileri ortadadır. 37 kişinin hayatını kaybettiği depremde yaklaşık 500 kişi yaralanmış, 20 binden fazla kişi acil sığınaklara sığınmak zorunda kalmıştır. Deprem, 700 bin nüfuslu General Santos kenti başta olmak üzere geniş çaplı yıkıma neden olmuş, çok sayıda bina çökmüştür.

Sarangani eyaletinde 18 kişi hayatını kaybederken, Glan adlı dağ yamacında meydana gelen heyelan ciddi can kayıplarına neden olmuştur. 2 bin ev ve 117 kamu binası hasar görmüş, General Santos uluslararası havalimanı kapanırken 63 iç hat seferi iptal edilmiştir.

Artçı Sarsıntılar Devam Ediyor

Deprem sonrası 6,5 büyüklüğüne varan artçı sarsıntılar kaydedilmeye devam etmiştir. Kurtarma ekipleri yıkılmış binalarda arama çalışmaları yürütürken, yetkililerin bildirilen kayıpların yanı sıra çöken ya da ağır hasar gören yapılar içinde başka kurtulanlar ya da cansız bedenler olup olmadığı konusunda endişesi bulunmaktadır.

Tsunami Tehlikesi Minimum

Deprem sonrası deniz seviyesinin 1,4 metre yükseldiği tespit edilse de, Filipinler'de tsunami hasarı minimum düzeyde kalmıştır. Kıyıdaki bir köyde altı derme çatma baraka hasar görmüş, daha küçük dalgalar Endonezya, Palau ve Japonya açıklarına ulaşmıştır. Ancak bölge "Pasifik Ateş Çemberi" deprem kuşağında yer aldığından, büyük çaplı sarsıntılar düzenli olarak yaşanmaktadır.

Haber Doğruluğu Kontrol Nasıl Yapılır?

Sosyal medyada paylaşılan içeriği kontrol etmek için uygulanabilecek basit yöntemler vardır. Görüntülerin ters arama motorlarından (Google Images, Yandex, TinEye) geçirilmesi, kaynağın ve paylaşım tarihinin doğrulanması, resmi haber kaynaklarının açıklamalarının incelenmesi yanlış bilgilere maruz kalma riskini önemli ölçüde azaltır.