43 Yıllık Evliliklerin Boşanmasında Yargıtay, Ev Eşyası Değiştirmeyi Ağır Kusur Saydı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, yıllardır süren ve milyonlarca evli çifti yakından ilgilendiren bir boşanma davasına son noktayı koyarak çarpıcı bir emsal karar verdi. Mahkeme, 43 yıl boyunca evli kalan bir çiftin ayrılık davasında, ev eşyalarını sürekli değiştiren ve misafir kabul etmeyen kadını "ağır kusurlu" ilan ederken, şans oyunları oynayıp borçlarını ödemeyen kocayı "az kusurlu" buldu.

Davanın Temel İddiası

1981 yılında dünyaevine giren emekli öğretmen kadın ile memur emeklisi koca, evlilik birliğinin temelden sarsıldığını gerekçe göstererek Aile Mahkemesi'ne başvurdu. Kadın, eşinin kumar bağımlısı olduğunu, evin temel faturalarını ödemeyi bile reddettiğini ve kendisine yönelik ağır hakaretler savurduğunu ileri sürdü. Erkek eş ise, karısının kötü davranışlarının evliliği bitirdiğini, kendisinin "sade bir hayat" yaşamak istediğini ancak sürekli hakaret ve şiddete maruz kaldığını savundu.

Mahkemenin Bulguları

Dosyayı incelemek üzere görülen her iki mahkeme de tarafların karşılıklı kusurlu olduğunu belirledi. Ancak kusurların ağırlığı konusunda önemli ayırımlar yapıldı:

• Erkek tarafının kusurları: Şans oyunları oynamak, borçlanmak, eve alacaklıların gelmesine sebep olmak
• Kadın tarafının kusurları: Ev eşyalarını sürekli yenileyerek aile bütçesine fahiş masraflar yüklemek, eşinin ailesiyle görüşmesini engellemek, misafir kabulünü tamamen reddetmek, eşine hakaret etmek

Bölge Adliye Mahkemesi de ilk kararında direnerek, kadının davranışlarının erkeğe nazaran "daha ağır kusur" teşkil ettiğine karar verdi.

Yargıtay'ın Emsal Kararı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, kararında özellikle kadının tutumunu vurgulayan bir ifade kullandı: "Kadın eşin erkeğe hakaret ettiği, erkeği evden kovduğu, yatakları ayırdığı, eve misafir kabul etmediği ve ev eşyalarını sürekli değiştirip masraf yaptığı görülmektedir."

Mahkemenin kararına göre, ev eşyalarını düzenli olarak değiştirmek yalnızca bir harcama meselesi değil, evlilik birliğine yönelik kasıtlı bir tutum olarak değerlendirildi. Bu davranış, evliliğin ekonomik temelini sarstığı kadar, psikolojik ve sosyal anlamda da bütünlüğünü zedelediği tespit edildi.

Tazminat Kararı

Ağır kusurlu bulunan kadının, kocasına 5 bin lira maddi ve 5 bin lira manevi tazminat ödemesi kesinleşti. Erkek tarafının talep ettiği aylık bin liralık yoksulluk nafakası ise mahkemenin ilgili kararında incelenmek üzere bırakıldı.

Hukuk Camiasında Yansıma

Bu karar, boşanma davalarında "kusur" kavramının nasıl tanımlanacağına dair yeni bir perspektif sundu. Sadece maddi zarara değil, evlilik birliğinin sosyal ve psikolojik temellerine yönelik saldırgan tutumların da boşanmaya sebep olan ağır kusur olarak kabul edilebileceğini gösterdi. Özellikle, eşin aile ve sosyal hayatını kısıtlayan davranışlar (misafir kabulünü reddetmek gibi) ile evlilik ekonomisini kasıtlı olarak zorlayan harcamalar (sürekli eşya değiştirmek gibi) bir arada değerlendirildiğinde, tarafların kusurlarının "miktar olarak değil, nitelik olarak" ağırlaştırılabileceği vurgulandı.