ABD-İran Nükleer Anlaşması Son Aşamada, Pakistan Arabuluculuk Yapıyor

ABD ile İran arasındaki nükleer programına ilişkin müzakereler, aylarca süren görüşmelerin ardından sonuç aşamasına girdi. Bir ABD yetkililisinin açıklamalarına göre anlaşma imzalanması için gerekli tüm hukuki hazırlıklar tamamlanmış, taraflar son metni onayladı. Pakistan'ın aktif arabuluculuğunda ilerleyen süreçte, barış anlaşmasına karşı yapılan dezenformasyon kampanyalarının gölgesinde dahi iki ülke müzakere masasında kalmayı tercih etti.

Yapılan müzakereler sonucunda ortaya çıkan anlaşma metninin dört temel başlığa dayanması planlanıyor. İlk olarak, Hürmüz Boğazı yeniden açılacak ve ABD tarafından İran'a uygulanan ekonomik abluka kaldırılacak. Bu adım, bölge ticaretinde yaşanan kilitlenmeyi çözerek küresel enerji akışını serbest kılacak.

İkinci şart, İran'ın nükleer programının tamamen tasfiye edilmesi. Bu kapsamda ülkede biriktirilmiş zenginleştirilmiş uranyum, ABD denetimi altında önce etkisiz hale getirilecek, ardından ülke dışına çıkarılacak. Üçüncü unsur, ekonomik yaptırımların büyük bölümünün kaldırılması koşuluyla İran'ın yeniden küresel ekonomiye entegre olması. Dördüncü adım ise bölgede uzun vadeli barış garantisi sağlamak amacıyla anlaşmaya taraf olan İsrail, Körfez ülkeleri ve diğer müttefikler tarafından protokolün uygulanmasının sağlanmasıdır.

"Bu anlaşmayı önümüzdeki birkaç gün içinde imzalamayı bekliyoruz. Bu sabah yüzde 75 derdim. Şu anda bu oran muhtemelen yüzde 80 ya da yüzde 85 civarında, ancak yüzde 100 değil çünkü sistemleri oldukça karmaşık." — ABD üst düzey yetkili

ABD yönetiminin sözcü konumundaki yetkili, basın mensuplarına verdiği bilgilendirmede anlaşmanın tamamlanması için kalan engellerin "teknik ve idari nitelikte" olduğunu vurguladı. Sistemlerin karmaşıklığına işaret ederek, İran'daki nükleer tesisler ile uranyum depolarının kontrol altına alınması sürecinin titizlikle yürütüldüğünü belirtti.

İslamabad hükümetinin dış işleri bakanlığı sözcüsü Şerif, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, anlaşmanın sabotajına yönelik "aralıksız dezenformasyon kampanyalarının" farkında olduklarını açıkça dile getirdi. Şerif, barışa karşı duran unsurların çabaları rağmen, tarafların masada kalıp uzlaşmaya ulaştığını vurgulamak için şu sözleri kullandı:

"Gürültüyü bir kenara bırakarak barış anlaşmasının nihai, üzerinde mutabık kalınan metnine ulaşıldığını teyit edebiliriz. Pakistan, sonraki adımları sonuçlandırmak için her iki tarafla da yakından çalışıyor. Barış hiç bu kadar yakın olmamıştı." — Pakistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Şerif

Pakistan'ın bu müzakerelerde yer alması, Güney Asya bölgesinde kimyasal silahlar konusunda geçmişe sahip olan bir ülkenin, nükleer dengeleme çabalarını desteklemesi açısından sembolik bir anlam taşıyor.

ABD yetkilileri, anlaşma hükümlerine İran'ın uyması halinde ülkenin izole konumundan kurtulacağını değerlendiriyor. Ekonomik yaptırımlar kaldırıldığında İran'ın küresel pazar erişimi tekrar açılacak, iş ve yatırım fırsatları artacak. Bunun yanında, anlaşmanın imzalanması durumunda İran halka göre de "normalleşmenin habercisi" olacağı belirtiliyor. Yetkili, İran yönetiminin "terörizmin en büyük destekçisi olmak yerine normal bir ülke gibi davranması" karşılığında bu koşutlarla ödüllendirilmesi mantığını açıkladı.

ABD yetkilisi, İsrail ve Körfez ülkeleri başta olmak üzere bölge aktörlerinin sürece katılım gösterdiğini belirtti. Müttefiklerine olan güvenini ifade eden yetkili, bu ülkelerin anlaşma çerçevesine uygun davranmalarını ve girişimi desteklemelerini beklediklerini söyledi. Ancak, İsrail'in tarihsel olarak İran'ın nükleer programına yönelik endişelerini dile getirmeye devam etmesi, anlaşma sonrası bölgesel dengelerin hassas kalacağını göstermektedir.