Adalet Bakanlığı 12. Yargı Paketinde Çocuk Suçlularının Cezalarını Artırıyor

Adalet Bakanlığı'nın 12. Yargı Paketi, suça sürüklenen çocuklara yönelik ceza düzenlemelerinde köklü değişiklikler getiriyor. 59 maddeden oluşan taslak, 12-18 yaş grubundaki çocukların işlediği ağır suçlara verilen cezaları belirgin oranlarda yükseltiyor.

Çocuk Suçlularına Yönelik Ceza Değişiklikleri

Yasalaştırılması beklenen paket kapsamında, 12-15 yaş grubundaki çocukların kasten öldürme gibi ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlarda alacağı azami ceza 15 yıldan 18 yıla yükseltiliyor. Müebbet cezasının yerine verilen cezalar da değişiyor: 9-11 yıl aralığındaki ceza sınırı 10-12 yıl aralığına taşınıyor. Süreli hapis cezalarında ise indirim uygulandıktan sonra üst sınır 7 yıldan 9 yıla çıkarılıyor.

15-18 yaş arası çocuklar için ceza düzenlemesi daha sert hale getiriliyor. Ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda azami ceza 24 yıldan 27 yıla çıkarılması planlanıyor. Müebbet yerine verilen cezalar 12-15 yıl aralığından 15-18 yıl aralığına yükseltiliyor. Süreli cezalarda indirim sonrası üst sınır 12 yıldan 15 yıla çıkarılıyor. Adalet Bakanı Akın Gürlek, bu düzenleme hakkında "15 ve 18 yaş aralığındaki çocuklara adam öldürme gibi bazı eylemlerden dolayı verilen cezalar bakımından yetişkinlerle aynı oranda ceza verilmesi yönünde bir düzenleme yaptık" açıklamasında bulunmuş.

Hakim Takdir Yetkisinin Genişletilmesi

Paket, kasten öldürme ve ağırlaşmış yaralama gibi suçlarda 15-18 yaş grubundaki çocuklar için hakim takdir yetkisini genişletiyor. Hâkimlere, bu çocuklara yönelik ceza indirimi uygulamama imkanı veriliyor. Bu yetkinin kullanılması "kasta dayalı kusurun ağırlığı, suçun işleniş şekli, saik ve önceki sabıka durumu" gibi objektif kriterlere bağlanıyor.

Ebeveyn Sorumluluğu ve Çocuk Güvenliği

Taslak, Kahramanmaraş'taki 14 yaşındaki bir çocuğun babasına ait silahları alarak okulda saldırı düzenlemesinin ardından ailelerin sorumluluğunu artırıyor. Türk Ceza Kanunu'ndaki "aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali" suçunun cezası yükseltiliyor. Alt sınır 1 aydan 3 aya, üst sınır 1 yıldan 2 yıla çıkarılıyor. Hamile eşe karşı işlenen ihlallerde ceza 6 aydan 2 yıla yükseltiliyor. Çocuk güvenliğini ağır tehlikeye sokan durumlarda ise ceza 1 yıldan 3 yıla taşınıyor.

İnfaz ve Koşullu Salıverilme Düzenlemeleri

Paket ayrıca çocuk hükümlülerin cezalandırılma şeklinde de önemli değişiklik yapıyor. Cezalar, çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında infaz edilmeye devam edecek ve iyi hâl göstermesi halinde eğitimevlerine geçiş mümkün olacak. Ancak koşullu salıverilme hesaplamasında kritik bir değişiklik yapılıyor: ağır suçlarda 15 yaş altı çocuklar için uygulanan "1 günün 2 gün sayılması" kuralı kaldırılarak 1 gün 1 gün esasına dönülüyor. Bu değişiklik, çocuk hükümlülerin daha uzun süre tutuklu kalacağı anlamına geliyor.

Paket İçinde Yer Alan Diğer Düzenlemeler

12. Yargı Paketi sadece çocuk suçlularıyla sınırlı değil. Taslak, İban mağdurlarına yönelik yeni düzenlemeler de getiriyor: İban kullandırma yoluyla işlenen suçlar artık "nitelikli dolandırıcılık" kapsamından çıkarılarak müstakil bir suç kategorisine alınıyor. Sosyal medya platformlarına kimlik doğrulama ile giriş zorunluluğu getiriliyor. Ayrıca cinsiyet değişikliği için yaş sınırı 18'den 25'e çıkarılıyor ve evli olmama şartına ek olarak çocuk sahibi olmama koşulu da getiriliyor. Pakette af niteliği taşıyabilecek bir infaz düzenlemesi yer almadı.