Anayasa Mahkemesi Belediye Başkanlarının Yeşil Pasaport Şartını Onayladı

Anayasa Mahkemesi (AYM), belediye başkanlarının hususi damgalı pasaport alabilmesi için gereken şartların Anayasa'ya uygun olduğuna karar verdi. İzmir Bölge İdare Mahkemesi'nin açtığı davada mahkeme itirazı oybirliğiyle reddetti ve söz konusu düzenlemenin belirlilik ilkesini karşıladığını vurguladı.

Mahkemenin İtirazı ve Gerekçesi İzmir Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesi, 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun 14. maddesinde yer alan "birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olma" şartının Anayasa'nın 2., 10., 13. ve 23. maddelerine aykırı olduğu görüşüyle konuyu Anayasa Mahkemesi'ne taşımıştı. Başvuran mahkeme, kuralın hukuki güvenlik ve belirlilik ilkesiyle bağdaşmadığını, uygulamada duraksamaya yol açabileceğini savunmuştu. Mahkeme ayrıca, kamu görevlisi statüsü dışında çalışan öğretim üyeleri gibi bazı kamu görevlilerine daha esnek şartlar tanınırken belediye başkanları için daha katı koşullar öngörülmesinin eşitlik ilkesini ihlal ettiğini ileri sürmüştü. Bir başka iddiada ise hususi pasaport hakkına getirilen bu sınırlamanın, Anayasa'nın 23. maddesinde güvence altına alınan yurt dışına çıkma özgürlüğünü fiilen kısıtladığı vurgulanmıştı. Anayasa Mahkemesi'nin Kararı AYM, gerekçeli kararında bu itirazların hiçbirini kabul etmedi. Belirlilik ilkesi açısından, kuralın belediye başkanlarının hangi şartlar altında hususi damgalı pasaport alabileceğini açık ve net şekilde ortaya koyduğunu ifade etti. Mahkeme, bu nedenle hukuki belirsizlikten söz edilemeyeceğine hükmettti. Seyahat özgürlüğü iddiasına ilişkin olarak AYM, hususi damgalı pasaportun sağladığı imkanların bir "ayrıcalık" niteliğinde olduğunu vurguladı. Her Türk vatandaşının zaten umuma mahsus pasaportla yurt dışına çıkabildiğini belirten mahkeme, sınırlamanın Anayasa'yı ihlal etmediğine karar verdi. Eşitlik İlkesi Değerlendirmesi Eşitlik ilkesi çerçevesinde yapılan incelemede, Anayasa Mahkemesi 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'na tabi olanlarla 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında sigortalı olanların baştan itibaren farklı sosyal güvenlik rejimlerine tabi olduğunu belirtti. Bu iki grup karşılaştırılabilir veya benzer durumda sayılamayacağından, aralarındaki farklı muamelenin eşitlik ilkesini ihlal etmediğine karar verildi. Mahkemenin incelemesi yalnızca 2008 Ekim ayından sonra memur statüsünde göreve başlayan belediye başkanları yönünden yapıldığını belirtmek önemlidir. Yeşil Pasaport Nedir? Hususi damgalı pasaport olarak anılan yeşil pasaport, belirli kamu görevlileri, şartları sağlayan ihracatçılar ve bu kişilerin aileleri tarafından kullanılabilen bir seyahat belgesidir. Özel bir statüsü olan bu pasaport, kamu görevlileri açısından görev sürelerine münhasır olarak geçerlidir. Sık Sorulan Sorular