Çin'in Yerli Çipleriyle Kurduğu LineShine Sistemi Dünyanın En Hızlı Süper Bilgisayarı Oldu

Çin, dünyanın en güçlü süper bilgisayarı ünvanını ABD'den aldı. Şenzhen Ulusal Süper Bilgisayar Merkezi'nde faaliyet gösteren LineShine sistemi, Hamburg'da düzenlenen ISC yüksek başarımlı hesaplama konferansında açıklanan TOP500 listesinde ilk sıraya yerleşti. Sistem, saniyede 2,2 kentilyondan fazla hesaplama yapabiliyor — bu, 2,2 eksaflops olarak ifade edilen bir performans düzeyini temsil ediyor.

ABD Enerji Bakanlığı'na bağlı Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı'ndaki El Capitan sistemi, uzun süre listenin başında kaldıktan sonra ikinci sıraya geriledi. TOP500 listesi 1993'ten bu yana yılda iki kez yayımlanıyor ve dünyadaki en güçlü hesaplama sistemlerini sıralandırıyor. Çin için bu zafer 2017'den sonra ilk kez listenin tepesine ulaştığı bir an olmuş durumda.

Yerli Tasarım Çipleri: Stratejik Avantaj

LineShine'ın rakipleri arasında öne çıkaran temel nokta, tamamen Çin tarafından tasarlanmış işlemcilerle kurulmuş olmasıdır. Dünyanın çoğu yüksek performanslı bilgisayarı ABD menşeili çip teknolojisine dayanırken, LineShine'ın bu bağımsızlığı Pekin'in ileri hesaplama alanında dış kütüğüne azaltma hedefleri açısından kritik bir gelişmedir. Sistem, grafik işlemciler yerine geleneksel bilgisayar işlemcileriyle çalışmakta ve yaklaşık 42,2 megavat elektrik enerjisi tüketmektedir.

Teknoloji denetim mekanizmaları iyileştirildikçe bu tür yerel inovasyon Çin'in teknoloji bağımsızlığının sembolü haline gelmiştir. Özellikle ABD'nin son dönemde çip ve yapay zeka teknolojileri üzerindeki ihracat kısıtlamaları bağlamında LineShine'ın başarısı, Pekin'in bu engelleri aşmak için geliştirdiği çabaların somut bir göstergesi olarak yorumlanmaktadır.

ABD Hâkimiyeti Devam Ediyor Ancak Çin Yaklaşıyor

Listedeki dört en güçlü sistemin üçü hâlâ Amerika Birleşik Devletleri'nde konumlanmıştır. Tennessee ve Illinois'teki ulusal laboratuvarlardaki iki ek sistem de ilk beşe girmiş durumdadır. Buna karşın, Almanya'daki Jupiter süper bilgisayarı beşinci sıradaki yerini korurken, İtalya, İsviçre ve Japonya da listede temsil edilmektedir. İngiltere ise toplam 11 bilgisayarla Avrupa'da en geniş temsil gücüne sahiptir.

Avrupa Birliği'nin kendisine ait yapı kurma çabası kapsamında geçen yıl 20 milyar Euro değerinde bir plan açıklandığı bilinmektedir. Ancak çevre örgütleri, bu veri merkezlerinin yüksek enerji tüketiminin kıta çapında iklim hedeflerini olumsuz etkileyebileceğine işaret etmiş durumdadır.

Yapay Zeka Alanında Çin Kesinlikle Lider Değil

Önemli bir detay, LineShine'ın dünyanın en hızlı yapay zeka bilgisayarı olarak görülmemesidir. İstatistiksel modelleme ve simülasyon için tasarlanan standart benchmark testlerinde birinci sıraya yerleşen sistem, yapay zeka benzeri hesaplamalar için kurgulanmış performans değerlendirmelerinde dördüncü sıraya geri düşmektedir. Microsoft, Amazon ve Google gibi bulut hizmeti sağlayıcıları, kendi ürettiği muazzam büyüklükteki yapay zeka sistemlerini TOP500 listesine sunmamayı tercih etmektedir. Bir araştırmaya göre SpaceX şirketinin xAI bölümü tarafından inşa edilen Colossus sistemi, ABD hükümetinin El Capitan'dan daha güçlü kapasiteye sahip olmakla birlikte resmi listeye dahil değildir.