FIBA Basketbol Kurallarını Değiştirdi: Teknik Faullerden Şut Hareketine Kadar Yenilikler Geldi

Uluslararası Basketbol Federasyonu (FIBA), basketbol oyununu daha adil ve güvenli kılmak amacıyla kapsamlı kural değişiklikleri onayladı. Antrenör, oyuncu, hakem ve uzmanlardan oluşan Kural Danışma Grubu tarafından önerilen ve FIBA Merkez Kurulu tarafından onaylanan bu düzenlemeler, 1 Ekim 2026'dan itibaren resmen uygulanmaya başlayacak. Teknik faul tanımından goaltending incelemelerine, şut hareketinin tanımlanmasından ekipman kurallarına kadar geniş bir yelpazede değişiklikler yapılmıştır.

Teknik Faulde İki Kategori Sistemi

Yapılan düzenlemelerden en dikkati çekeni, teknik faul kuralının kapsamlı şekilde yeniden yapılandırılmasıdır. Yeni sisteme göre teknik fauller artık tek tip değerlendirilmeyecek; niteliği ve ciddiyet derecesine göre iki farklı kategoriye ayrılacaktır. Bu kategorilerden birincisi oyuncunun diskalifiye edilmesine yol açabilecek ağırlıkta ceza yaptırımı taşırken, ikinci kategori diskalifiyeye neden olmayacak şekilde hafifçe yaptırımlandırılacaktır. Bu değişiklik sayesinde her teknik faul aynı disiplin cezasını doğurmayacak ve hakem kararlarında daha adil bir uygulama hedeflenecektir.

Aynı zamanda uzun yıllardır kullanılan "sportmenlik dışı faul" kavramı tamamen kaldırılmıştır. Bunun yerine "engelleme faulü" ve "ağır faul" olmak üzere iki yeni tanım getirilmiştir. Bu ayrım sayesinde taktik amaçlı yapılan fauller ile oyuncu sağlığını tehlikeye atan sert temaslar birbirinden net şekilde ayrılabilecek ve cezalar bu farklılığa göre uygulanabilecektir.

Video İnceleme Sistemi Genişletiliyor

FIBA, hakem hatalarını minimuma indirmek için Anında Tekrar Sistemi (IRS) kullanım alanını önemli ölçüde genişletmektedir. Yeni kurallara göre maçın herhangi bir anında bir faul sonrasında verilen goaltending (çemberin üstüne girme) veya basket interference (çembere müdahale) ihlallerine dair kararlar video görüntülerinden incelenebilecektir.

Özellikle maçların kritik bölümlerinde yapılan düzenleme dikkat çekmektedir: dördüncü periyodun son iki dakikasında ve tüm uzatma periyotlarında, kenardan top oyuna sokulurken savunma takımının yaptığı faul anında topun hala oyuna sokan oyuncunun elinde olup olmadığı IRS ile kontrol edilebilecektir. Bu uygulama, maçın son anlarında yapılan kilit pozisyonlarda hakem hatalarının azalmasına katkı sağlayacağı öngörülmektedir.

Şut Hareketi Tanımında Yapılan Reform

Oyuncuların haksız faul kazanma girişimlerini engellemek amacıyla FIBA, şut hareketi tanımını yeniden düzenlemiştir. Yeni kurala göre bir hareketin "şut hareketi" olarak değerlendirilebilmesi için topa sahip oyuncunun potaya şut atma niyetiyle omuzlarını ve kollarını yukarı doğru kaldırma hareketini başlatmış olması gerekmektedir. Bu tanım, temas aldıktan sonra retroaktif olarak şut atıyormuş gibi davranarak faul kazanmaya çalışan oyuncuların bu taktiklerinin önüne geçilmesini hedeflemektedir.

Ekipman ve Saha Düzenlemeleri

FIBA, modern spor pazarlamasının gereksinimlerine uyum sağlamak için ekipman ve saha kurallarında da esneklik tanımıştır. Basketbolcuların çoraplarının görünür şekilde giyilmesi zorunluluğu kaldırılmıştır; bu sayede sporcular ekipman tercihlerinde daha fazla özgürlüğe sahip olacaktır. Ayrıca saha çizgileri ve işaretlemeleri konusunda kulüp ve organizasyonlara pazarlama ihtiyaçları doğrultusunda tasarım değişikliği yapma imkanı tanınmıştır.

İmplantasyon Süreci

FIBA, yeni kuralların düzgün bir şekilde uygulanması için sistematik bir eğitim programı başlatmıştır. Ağustos ayında ulusal federasyonlara çevrimiçi seminerler düzenlenecek, eylül ayında ise güncellenmiş kurallar yayınlanacaktır. Bu zaman çizelgesi, tüm dünya federasyonlarının 1 Ekim itibariyle yeni sisteme hazır olmasını sağlamak amacına yönelik planlanmıştır.