İstanbul Barosu Başkanı Mutlak Butlan Kararının Yargı Yetkisini Aştığını Savundu

Türkiye'de CHP'nin iç seçimiyle ilgili mahkeme kararı hukuki ve anayasal tartışmalara yol açmaya devam ediyor. İstanbul Barosu Başkanı İbrahim Özden Kaboğlu, Bölge Adliye Mahkemesi'nin "mutlak butlan" kararının yargı sistemi açısından temel kusurlar içerdiğini söyledi. Aynı dönemde 271 edebiyatçı, bu kararı "kayyım rejimi" olarak niteleyerek yönetimdeki yargı bağımsızlığını sorgulayan bir ortak bildiri imzaladı.

Kaboğlu, Türkiye'nin dört yargı düzenine sahip olduğunu hatırlattı: adli yargı, idari yargı, anayasa yargısı ve seçim yargısı. Siyasi partilere ilişkin uyuşmazlıklar ve kurultay kararları seçim yargısı ile anayasa yargısına bağlı konulardır. Bölge Adliye Mahkemesi ise adli yargı çerçevesinde çalışır. Başkan Kaboğlu'nun analizi, mahkemenin kendi yetki sınırlarını aştığı yönündeydi.

Konuyla ilgili temel ilke, seçim uyuşmazlıklarının hızlı çözümüne ilişkindir. Seçim yargısı, günler ve haftalar içinde karara ulaşması beklenen sistemdir. Ancak CHP kurultayı üç yıl önceki olaylara ilişkin detaylı incelemeyi gerektirmekteydi. Kaboğlu, bu kadar gecikmeli bir yargılamaya demokrasi ilkeleri açısından eleştiri yönettti.

Başkan, mahkemenin kararının "içsel tutarlılık" açısından da sorunlu olduğunu vurguladı. Mahkeme, kurultay sırasındaki sözler ve söylemlere dayanarak karar vermiş ancak adli yargıda olayları değerlendirme yetkisinin bulunmadığını belirtti. Kamu hukuku kuralına göre, bir yetki yasaklanmamış olması onu kullanabilmek anlamına gelmez; yetkinin açıkça tanınmış olması gerekir.

Hukuki tartışmalar devam ederken, Türkiye'nin tanınmış yazarları, sanatçıları ve entelektüelleri ortak bir stand almıştır. Ahmet Ümit, Elif Şafak, Ayfer Tunç, Aslı Erdoğan ve Buket Uzuner gibi isimler başında olmak üzere 271 edebiyatçı, "Adalet ve Demokrasi Çağrısı: Kayyım Rejimine Hayır!" başlığıyla bildiri yayınladı.

"İktidar, güdümündeki yargı eliyle temel anayasal haklarımıza bir kez daha darbe vurmuştur. Türkiye'nin edebiyatçıları olarak halkın iradesini, seçme ve seçilme hakkını yok sayan tüm bu sistematik hukuksuzluklara itiraz ediyoruz."

Bildiride edebiyatçılar, "hukukun gücünü değil, güçlünün hukukunu savunan" bir anlayışın reddedilmesi gerektiğini ifade etti. Yazarlar, bu mücadelede "tarihin doğru ve vicdanlı tarafında kalmak isteyen" herkesi davet ettiler.

Ortamda yaşanan karışıklıklar arasında bir husus özel önem taşıyordu: CHP'nin parti genel başkanlığı mazbatasının durumu. İstanbul Barosu Başkanı, mazbatanın hukuki olarak Özgür Özel'de kalacağını söyledi. Seçim Yüksek Kurulu (YSK) ise Kılıçdaroğlu için herhangi bir işleme tabi tutmadığını açıkladı. Bu durum, mahkeme kararı ile resmi kurumlar arasında bir hukuki boşluk yaratmıştır.

Tüm bu gelişmeler, Türkiye'de yargının siyasi alanındaki rolü konusunda yeniden tartışmaları ateşlemiştir. Seçim yargısının hızlı ve anlık kararlar alması gereken işlevinin, siyasi partilerin iç yönetişim meselelerine müdahale etmesiyle nasıl değiştiği sorgulanmaktadır.

Kaboğlu'nun "hukuksuz" olarak nitelediği kararın ardından edebiyatçılardan gelen tepki, sadece hukuki bir eleştiriden öte, kurumsal demokrasiye ve seçme hakkına ilişkin geniş bir kaygıyı yansıtmıştır.