İstanbul Büyükşehir Belediyesi İştiraklerinin Zamları Enflasyonu Katladı: İSPARK'ta 566 Artış

İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraklerinin 2024-2026 döneminde yaptığı zamlar, resmi enflasyon rakamlarını açık ara geride bıraktı.

3 dk okuma 52 görüntülenme
istanbul büyükşehir belediyesi

İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı dört ana iştirak şirketi —İSPARK, İSKİ, İETT ve İGDAŞ— son iki buçuk yılda gerçekleştirdikleri fiyat artışlarıyla vatandaşları zorlamaya devam ediyor. Kümülatif enflasyon yüzde 119 seviyesinde kalırken, bu kuruluşların uyguladığı zamlar birçok dönemde resmi enflasyon oranını çok geride bıraktı. Özellikle otopark ücretlerindeki artış, ulaşım, su ve doğalgaz tarifelerine göre daha keskin bir eğri çizdi.

İçindekiler

İSPARK'ta Rekor Artış: 33 TL'den 220 TL'ye

En dikkat çekici zamlama İSPARK otopark tarifelerinde gerçekleşti. 2023 yılının sonunda saatlik parklanma ücreti 33 TL iken, ardışık üç zam dalgasıyla bu miktar 220 TL seviyesine ulaştı. Dönem dönem yapılan artışların katlanması sonucunda toplam artış oranı yüzde 566'ye çıktı. Bu oran, aynı dönemde açıklanan kümülatif enflasyonun neredeyse beş katı seviyesindedir.

2024'teki ilk zamlama yüzde 57,5 oranında gerçekleşti ve ücreti 52 TL'ye yükseltti. Temmuz ayında yapılan ikinci müdahalelede yüzde 34,6'lık bir artış daha uygulandı, fiyat 70 TL'ye çıktı. 2025 ve 2026 yıllarında tekrarlanan artışlar nihai rakama ulaşmasını sağladı.

Su Tarifelerinde Otomatik Sistem, Fatura Artışına Dönüştü

İSKİ, bir sistematik yaklaşım benimsemiş görünüyor. Şirket, aylık enflasyona bağlı otomatik artış mekanizması uygularken, dönem dönem bu otomatik artışa ek düzenlemeler de ekliyor. 2024'te yapılan yüzde 69,7'lik artış, aynı yılın resmi enflasyonunu geçti. 2025'teki müdahalelede ise yüzde 43,5 artış uygulanırken, 2026 yılının ilk beş ayında yüzde 16,61'lik bir zam yapıldı —bu oran o dönemdeki resmi enflasyonla eşleşmesine rağmen, kümülatif artış dikkat çekici seviyelerde.

Doğalgaz ve Toplu Ulaşımda Kesintisiz Artışlar

İGDAŞ doğalgaz tarifelerinde 2024'te yüzde 38, 2025'te yüzde 24,6, 2026'nın başında ise yüzde 25 artış yaptı. Kademeli tarife uygulaması öne sürülmesine rağmen, vatandaşın aylık faturaları sürekli yükseliş gösterdi.

İETT toplu ulaşım tarifelerinde ise tam bilet ücreti 2023 yılının sonunda 15 TL'yken, 2024'teki yüzde 33,3'lük artışla 20 TL'ye çıktı. 2025'te yüzde 35 artış yapılmış, bilet 27 TL oldu. 2026'nın ilk aylarında yüzde 20'lik bir zam daha gerçekleşerek fiyat 42 TL'ye yükseldi. Dört yıllık dilimde kümülatif artış 180 yüzdeyi aşmış durumda.

Enflasyon ve Tarifeler: Uyumluluğun Dışında Kalan Mantık

Verilerin en ilginç yönü, iştirak şirketlerinin artış oranlarıyla resmi enflasyon rakamları arasında istikrarlı bir uyumsuzluk gözlenmesidir. 2024'te TÜİK tarafından açıklanan yıllık enflasyon yüzde 44,38 olurken, İSPARK yüzde 112,1, İSKİ yüzde 69,7 oranında zam yaptı. 2025'te resmi enflasyon yüzde 30,89'a düşmesine karşın, İSPARK yüzde 114,2'lik bir artış daha uyguladı. 2026'nın ilk beş ayında resmi enflasyon yüzde 16,61 olarak açıklanırken, İETT'ye yüzde 20, İGDAŞ'a yüzde 25 oranında zam yapıldı.

Bu artışlar, İstanbul'da yaşayan milyonlarca insanın günlük yaşam maliyetine doğrudan yansıdı. Ulaşım, su, doğalgaz ve parklanma giderleri bütçelerin önemli bir kısmını oluştururken, bunlardaki sürekli artışlar vatandaşın ekonomik sıkıntısını derinleştirdi.

İBB iştiraklerinin zamları neden enflasyonu katladı?+
İştirak şirketleri, temel maliyetlerdeki artışları gerekçe gösterse de, uyguladıkları artış oranları kümülatif enflasyonun üzerine çıktı. Özellikle otopark hizmetindeki monopol koşulu, karar mekanizmalarındaki esneklik ve dönem dönem yapılan ek müdahaleleler bu duruma katkı sundu.
İSPARK ücretleri neden en yüksek oranda arttı?+
İstanbul'da otopark hizmetinin sınırlı olması ve talep yoğunluğu, İSPARK'a fiyat artırma konusunda diğer iştiraklerden daha geniş bir hareket alanı sağlamış görünüyor. Ardışık üç zam dalgasının katlanması, başlangıçtaki 33 TL'nin 220 TL'ye ulaşmasını sağladı.
Su faturalarındaki otomatik artış sistemi ne demek?+
İSKİ, aylık enflasyon oranına bağlı olarak su tarifelerini otomatik olarak artıran bir mekanizma uyguluyor. Bu sisteme ek olarak dönem dönem yapılan special artışlar, faturaların sürekli yükselmesine neden oluyor.
2026'da zamlar durdu mu?+
Hayır. 2026'nın ilk beş ayında da İETT, İGDAŞ, İSKİ ve İSPARK tarafından yeni artışlar uygulandı. Örneğin İETT'ye yüzde 20, İGDAŞ'a yüzde 25 oranında zam yapıldı.
Bu zamlar yasal mı, nereden kaynaklanıyor?+
İBB'nin iştirak şirketleri, yönetim kurulu kararlarıyla tarife artışlarını belirliyor. Bazı artışlar enflasyona endeksli formülasyonla otomatik hale gelirken, diğerleri İBB Meclisi kararıyla yapılıyor. Hukuki açıdan kamusal hizmetlerin fiyatlandırması konusu tartışmalıyken, bu artışların meşruiyeti siyasi ve toplumsal eleştiriyi de beraberinde getiriyor.

Bülten Aboneliği

Haftada bir, teknoloji ve dijital dünyadan seçtiklerimiz e-postanda. Spam yok, sadece içerik.

Benzer Haberler

Yorumlar

0
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yap!