Jeoloji Uzmanı Türkiye'nin Deprem Riski En Düşük İllerini Açıkladı

Jeoloji Yüksek Mühendisi Beytullah Saraç, Türkiye'nin deprem açısından en güvenli illerini, aktif fay hatları ve zemin yapılarını temel alarak değerlendirdi. Uzmanın analizine göre Doğu Karadeniz bölgesi fay yoğunluğunun en az olduğu alan olarak öne çıkıyor. Aynı zamanda Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü tarafından açıklanan 2026 diri fay haritası, Türkiye'nin fay sayısının 2013'teki 485'ten 700'e yükseldiğini ortaya koydu.

Doğu Karadeniz: Fay Riski En Düşük Bölge

Saraç'ın değerlendirmesine göre Artvin, Rize, Trabzon, Giresun, Gümüşhane ve Bayburt illerinde aktif fay yoğunluğu oldukça sınırlı. Bölgenin Kuzey Anadolu Fayı ve Doğu Anadolu Fayı gibi büyük kırıklardan uzaklaştırılması, bu illeri nispi olarak daha güvenli hale getiriyor. Ancak Saraç, bu durumun "sıfır risk" anlamına gelmediğini belirterek, kıyı kesimlerindeki tehlikelerin daha çok yapı kalitesi ve mühendislik standartlarıyla ilgili olduğunu ifade etti.

İç Anadolu'nun Avantajlı Konumu

Büyük fay sistemlerinden uzaklığı nedeniyle İç Anadolu Bölgesi de deprem açısından avantajlı bir konumda bulunuyor. Konya, Aksaray, Karaman, Niğde, Nevşehir, Kırşehir ve Ankara bölgenin en düşük riskli illeri olarak sıralanırken, Kırıkkale, Eskişehir ve Yozgat görece düşük riskli kategorisinde yer almaktadır. Saraç, bu illerde fay sistemlerinin yoğunluğunun Doğu Karadeniz'e kıyasla benzer olduğunu vurgulamıştır.

Güney Ege ve Akdeniz'deki Soru İşaretleri

Güney Ege bölgesindeki Muğla, Aydın ve Denizli gibi iller görece güvenli alanlar arasında anılmışsa da, Saraç önemli bir uyarıda bulunmuştur. Bölgedeki büyük fay sistemleri nedeniyle bu illerinin tamamen risksiz olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtmiştir. Benzer şekilde Antalya, fay hatlarına uzaklığı bakımından şanslı iller arasında sayılmakla birlikte, bu da nispi bir güvenlikten öteye geçmemektedir.

Kamuoyunda sıkça "aktif fay olmadığı" ifade edilen Mersin hakkında ise Saraç kritik bir uyarı yayınlamıştır. Saraç, Mersin'in hemen dibinde Ecemiş Fayı'nın bulunduğunu hatırlatarak, bu bilginin yaygın inanıştan farklı olduğunu vurgulamıştır.

Fay Haritası Güncellenmesi ve Yeni Tehdit Değerlendirmesi

Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü'nün 2026 diri fay haritası açıklaması, Türkiye'nin deprem risk haritasının önemli ölçüde yeniden değerlendirildiğini göstermektedir. 2013'te 485 olan diri fay sayısı, 2026 incelemelerine göre 700'e çıkmış bulunmaktadır. Deprem Uzmanı Prof. Dr. Şükrü Ersoy, bu güncellemede özellikle Marmara Bölgesi ve İstanbul için kritik uyarılar yapmıştır.

Uzmanın Genel Uyarısı

"Türkiye'de hiçbir bölgeyi tamamen risksiz olarak değerlendiremeyiz. Güvenli denilen bölgeler bile, fay hatlarına uzak olmakla birlikte, yapı kalitesi ve mühendislik standartları açısından değerlendirilmelidir." — Jeoloji Yüksek Mühendisi Beytullah Saraç

Saraç'ın değerlendirmelerine göre, bir ildeki göreli güvenlik, sadece fay yoğunluğu ile değil, yapıların depreme dayanıklılığı, zemin özellikleri ve bölgesel jeoloji ile de belirlenebilmektedir. Bu nedenle deprem riski yüksek denilen bölgelerde de güvenli yapılar oluştururken, nispi olarak güvenli sayılan bölgelerde de ihmal yapılması tehlikeli sonuçlar doğurabilir.