Kademeli Emeklilik Dosyası Hükümetin Gündemine Girdi, EYT'nin Mağdurları Çözüm Bekliyor

Emeklilik sistemi meselesinde yaşanan adalet sorunu, artık yalnızca teknik bir sosyal güvenlik düzenlemesi olmaktan çıkarak geniş kitlelerin örgütlü mücadelesine dönüşmüştür. Dört yıl önce Eylül 1999 öncesine giren sigortalıların emekli olmasını sağlayan Erken Yaşlandırma Talihiyeti (EYT) uygulaması, bir taraftan 2,6 milyon kişiyi emekliye kavuştururken, diğer taraftan 1999 sonrasında işe girenler arasında yeni bir mağdur kitlesi yaratmıştır. Bu çelişki, kademeli emeklilik talebini Türkiye'nin en önemli sosyal politika başlıklarından biri haline getirmiştir.

Benzer işleri yapan, eşit prim ödeyen insanların yalnızca işe giriş tarihlerindeki haftalık ya da günlük farklar nedeniyle yıllarca daha fazla çalışmak zorunda kalması, kamuoyunda adalet duygusunu zedeleyen başlıklardan biri olarak algılanmaktadır. Bu sorun, akademisyenlerden ekonomistlere, sendika temsilcilerinden sivil toplum kuruluşlarına kadar geniş bir yelpazede tartışılmaya başlanmıştır. Emeklilikte Adalet Derneği'nin öncülüğünde yürütülen aktivist çalışmalar, konunun yalnızca sosyal medya tartışması olmaktan çıkmasında belirleyici rol oynamıştır.

EYT'nin hükümetin bütçesine getirdiği yük, konunun aciliyetini vurgulayan temel faktörlerden biridir. Hazine ve Maliye Bakanlığının açıklamalarına göre, 2024 yılında EYT uygulamasının maliyeti 724 milyar liraya ulaşmış, bu da milli gelirin yüzde 2'sine karşılık gelmiştir. Bunun yanı sıra, EYT uygulaması sosyal güvenlik sisteminde çalışan-emekli dengesini bozarak, aktif sigortalıların emeklileri finanse etme kapasitesini etkilemiştir.

Sahadan gelen bilgiler, kademeli emeklilik dosyasının artık hükümetin masasında yer aldığını göstermektedir. TBMM'ye sunulan çeşitli kanun teklifleri bulunsa da, henüz komisyon ve Genel Kurul aşamalarını tamamlayan bir yasal düzenleme yürürlüğe girmemiştir. Sosyal medyada ve çeşitli hesaplamalar temelinde paylaşılan "kademeli emeklilik tabloları" varsa da, resmi kurumlar tarafından onaylanmış bir tablo henüz açıklanmamıştır.

Siyasi çevrelerden gelen sinyaller, 2027'nin ilk aylarında bu konuda daha yoğun bir tartışma ve karar süreci yaşanabileceğini göstermektedir. Konunun kapsamı, yaş şartları, prim gün gereklilikleri ve imzalanacak herhangi bir yasal düzenlemenin geçerlilik tarihi, henüz kesinleşmemiş durumda bulunmaktadır.

• 8 Eylül 1999 sonrası sigorta giriş yapanlar: Prim gün şartını tamamlayıp yaş bekleyenlerin büyük kesimi, kademeli emeklilik döneminde adil bir çözüm beklenmektedir.
• Sendika ve sivil toplum baskısı: Emeklilikte Adalet Derneği başta olmak üzere örgütlü hak arama mücadelesi, konuyu kamuoyunda ve siyasi gündemde canlı tutmaktadır.
• Akademik ve ekonomik analiz: Farklı kesimlerden gelen uzmanlar, kademeli emekliliğin olası senaryolarını değerlendirmeye devam etmektedir.
• Adalet beklentisi: EYT'den yararlananlarla 1999 sonrası çalışanlar arasında yaşanan eşitsizlik, konunun çözülmesini zorunlu kılmaktadır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan yeni açıklamalar beklenirken, TBMM'de ileride yapılacak resmi karar, milyonlarca çalışanın yaşamını doğrudan etkileyecektir.