Karadeniz'de Gemi Krizi: Savaş Tehlikesi Lojistik Zinciri Bozuyor

Karadeniz'de ticaret gemilerine yönelik saldırılar nedeniyle Türk armatörlük sektörü ciddi bir kriz yaşıyor. Rusya-Ukrayna çatışması bölgede seyrüseferin güvenliğini tehdit ederken, ihracatçılar yüklerini taşıyacak gemi bulamamakta zorlanıyor. Bu durum hammadde tedarikinde aksaklıklar yaratarak üretim maliyetlerini artırıyor ve enflasyonist baskı oluşturuyor.

Saldırı Zinciri Armatörleri Alarma Geçirdi

Türk Armatörler Birliği tarafından yapılan açıklamaya göre, son aylarda Karadeniz ile Rusya ve Ukrayna limanlarında yaklaşık 136 ticaret gemisi saldırıya maruz kaldı. Bu saldırılarda mayınlar, balistik füzeler, insansız hava araçları (İHA) ve deniz üstü insansız araçları (SİDA) kullanıldığı belirtiliyor. Çok sayıda gemi hasara uğrarken, bazıları tamamen batmış ve mürettebat kayıpları yaşanmış.

Son olarak, Türk armatörlük şirketi Medkon'a ait bir geminin insansız hava aracı saldırısına uğraması bölgedeki güvenlik endişelerini daha da tırmanmıştır. Aynı şekilde Azerbaycan bayrağı taşıyan Atlas Bey gemisi de Odessa açıklarında İHA saldırısı alarak hasar görmüş, gemi kaptanı kayıp olmuş, mürettebatın 11'i kurtarılmıştır.

Gemi Sürüsü Yükü Bekliyor, Nakliye Durdu

Güvenlik kaygıları nedeniyle birçok armatör Rusya ve Ukrayna limanlarına sefer yapmak istemiyor. Bu da piyasada benzeri görülmemiş bir durum ortaya çıkarmıştır. Karadeniz ve Akdeniz'de 3 bin ila 12 bin DWT (deadweight ton) kapasiteli 759 minibulker faaliyet gösteriyor. Bu gemilerin 312'si yüksüz (ballast) durumda olup, önemli bir bölümü yük bekleyerek hareketsiz kalıyor.

Sektör temsilcilerine göre, normal dönemlerde bu kadar fazla spot gemi pozisyonu daha önce hiç görülmemiştir. Tahıl, kömür ve sanayi hammaddesi taşımalarında yaşanan bu aksaklıklar sadece lojistik sektörünü değil, üretim ve iç piyasa fiyatlarını da olumsuz etkilemek üzere.

Tahıl ve Enerji Kaynakları Arz Sıkıntısında

Karadeniz, global tahıl ve enerji ticaretinde kritik bir rol oynuyor. Bölgeden ihraç edilen buğday, arpa, kömür ve diğer hammaddeler dünya gıda güvenliği ve enerji piyasasını besliyor. Nakliye kemasi durduğu takdirde bu maddelerin üretim zinciri kesintiye uğrayacak ve ürün fiyatları hızla yükselecektir.

İMEAK Deniz Ticaret Odası (DTO) yetkilileri, denizcilerin can güvenliğini korumak ve sektörün haklarını savunmak amacıyla Dışişleri Bakanlığı ile temasa geçmiştir. Oda, Dışişleri Bakanlığı'ndan çatışmanın tarafları ve uluslararası kuruluşlar nezdinde diplomatik girişimler başlatılmasını talep etmiştir.

Uluslararası Kurallar Görmezden Gelindiği İddiası

Türk armatörlük sektörü, yaşanan saldırıların yalnızca bölgesel güvenlik sorunu olmadığını, uluslararası deniz ticareti ve seyrüsefer serbestisini de tehdit ettiğini vurgulamaktadır. Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS) kapsamında ticaret gemilerine güvenli seyir hakkı tanınması gerektiğini belirten birlik, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ve Birleşmiş Milletler sistemi içindeki ilgili kuruluşlara çağrıda bulunmuştur.

Sektör temsilcileri, ticaret gemilerine yönelik saldırıların önlenmesi için somut ve caydırıcı tedbirlerin acilen hayata geçirilmesini talep etmektedir.