Martha Lillard, Demir Akciğerle 70 Yıl Yaşayan Son Amerikalı Polio Sağ Kalanı Öldü

Martha Ann Lillard, polio virüsüne yakalanan ve 70 yıldan fazla demir akciğer denilen 1940'lar teknolojisine bağımlı yaşayan son Amerikalı olarak kabul ediliyor. Lillard, 26 Haziran'da Oklahoma'da 78 yaşında vefat etti. Beş yaşında hastalığa yakalanan Lillard, boyun altından itibaren felç durumunda kalan vücudu nedeniyle, yaşam boyu mekanik yardım almak zorunda kaldı.

Tıbbi Beklenti ile Gerçek Arasındaki 58 Yıllık Yaşam

Lillard hastalığına yakalandığında, dönemin tıp doktorları ailesi başında toplanarak onun 20 yaşını geçemeyeceğini belirtmişlerdi. Ancak o, doktorların tahminlerini ancak unutulacağı ortamda kırarak, 58 yıl daha yaşamayı başardı. Kız kardeşi Cindy McVey, Lillard'ın başarısının sırrını açıklarken, "O, yaşamaya devam etme konusunda olağanüstü bir heyecan ve irade sahibiydi" demiştir.

Lillard'ın ölüm sertifikası, ölüm nedenlerini kronik akciğer yetmezliği ve post-polio sendromu olarak listelese de, kız kardeşi McVey, koronavirüsün kronik seyrinin onun sağlığını önemli ölçüde kötüleştirdiğini ifade etmiştir.

Demir Akciğer: Ölüm Kalım Teknolojisi ve Taşınabilir Hayat

Demir akciğer, vücudun büyük çoğunluğunu saran ve hava basıncını değiştirerek solunum kaslarını harekete geçiren büyük bir negatif basınç ventilatörüdür. Lillard'ın kullandığı makine, 1940'lara ait olan cihaz olup, yıllarca onarım ve yedek parça temin etme konusunda zorluk çekilmeye başlanmıştır. Makine, gece uyku sırasında onun solunum işlevini desteklerdi.

Lillard ve ailesi, yolculuklarında demir akciğeri taşıyabilmek için özel tasarlanmış bir traileri yanlarında götürürlerse; kız kardeşi McVey, "Bana göre bu tamamen normal bir şeydi" diye anılarını paylaşmıştır. Lillard, bu ağır fiziksel sınırlandırmalara rağmen, oyunla seçici fizyoterapiye katılarak bacaklarını ve sol kolunu kısmen kullanabilir hale getirdi ve uzun yıllar yalnız yaşadı.

Eğitim ve Bağımsız Yaşamın Simgesi

Lillard, ortaokul yıllarında günde sadece iki saat okula gidebildi; geri kalan eğitimini evde özel hoca aracılığıyla tamamladı. Liseye devam ederken, telefon interkom sistemi kullanarak sınıf hocaları ve arkadaşlarıyla Shawnee High School'dan evde iletişim kurarken derslere katılmıştır. Vücudunun paraliz durumuna rağmen, kendisi için yemek pişirmeyi başaran Lillard, şiir yazma, şarkı besteleme ve engelli kişiler için gönüllü çalışmalarla aktif bir sosyal hayat sürdürmüştür.

Demir Akciğer Çağının Sonu ve Polio Aşısının Mirası

Demir akciğerler, 20. yüzyılın ilk yarısında polio salgınlarının en yoğun olduğu dönemde yaygın şekilde kullanılmış tıbbi cihazlarıydır. Polio aşısının geliştirilmesi ve yaygınlaşmasıyla birlikte hastalık büyük oranda kontrol altına alınmış ve demir akciğerlere ihtiyaç duyulma sıklığı azalmıştır. Lillard'ın vefatı, bu cihazlara bağlı kalan polio sağ kalanları kuşağının sonunu işaret etmektedir.

Lillard, hayatı boyunca polio hastalığı ve aşılamanın öneminin anlatılması konusunda bir savunucu olarak görev yapmış, kişisel hikayesiyle tıbbi teknolojiye bağımlı yaşayan insanların karşılaştığı zorlukları kamuoyuna tanıtmıştır.