NATO Ankara Zirvesi'nde 50 Milyar Dolarlık Savunma Anlaşması İmzalandı

NATO'nun 36'ncı Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi Ankara'da tamamlandı ve müttefikler 50 milyar dolarlık yeni savunma tedarik anlaşmasını resmen açıkladı. Aynı zamanda Ukrayna'ya 2027 sonuna kadar her yıl en az 70 milyar avro tutarında askeri teçhizat, eğitim ve yardım sağlanması taahhüt edildi. Zirvenin merkezi konuları, NATO'nun uzun vadeli güvenlik mimarisi, Rusya'ya karşı tutum ve savunma sanayisindeki ortak üretim kapasitesi oldu.

NATO'nun imzaladığı 50 milyar dolarlık anlaşma, müttefikler arasında savunma ticaretinde daha derin işbirliğine zemin hazırlıyor. Ittifak, kolektif üretim kapasitesini artırma ve yenilikleri hızlandırma konusunda savunma sanayisiyle iş birliğini genişletecek. Blok, entegre hava ve füze savunma sistemleri, hassas vuruş yetenekleri, insansız hava araçları ve yapay zeka tabanlı uygulamalara yatırım yapacak. Transatlantik muharebe bulut sistemi geliştirilirken, güçlü yapay zeka modelleri benimsenecek.

Zirvenin nihai bildirgesinde dikkat çeken başka bir nokta, Ukrayna desteğinin "uzun vadeli, adil, öngörülebilir ve sürdürülebilir" olması gerekliliğinin altının çizilmesi oldu. Bu ifade, savaşın gelişiminden bağımsız olarak NATO'nun Kyiv yönetimine destek vereceğini gösteriyor.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, zirvede ABD Başkanı Donald Trump'ın ittifaka olan bağlılığı konusunda şüphe duyulmamasını vurguladı. Rutte'nin açıklaması, Trump'ın geçmişte NATO'nun finansmanı ve Avrupalı müttefiklerin savunma harcamalarıyla ilgili endişeler dile getirmesinin ardından geldi.

Avrupalı ve Kanadalı müttefikler savunma harcamalarını ABD seviyesine çıkarması gerektiğini ve bunun adil olduğunu söyleyen Rutte, "Bu durum Putin için bir kayıp, Avrupalıların ve Kanadalıların bunu yapmasını sağlayan Başkan Trump için ise bir kazançtır" dedi.

Rutte ayrıca, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki üç tankere düzenlediği saldırılara yanıt olarak ABD'nin yeni askeri harekât başlatmasının "kesinlikle gerekli" olduğunu belirtti. Söz konusu operasyondan sonra İran Devrim Muhafızları Ordusu, Bahreyn'deki Bandar Salman askeri üssü ve Kuveyt'teki Ali Al Salem Hava Üssü'ne füze ve insansız hava araçları ile karşılık vermiş, bir ABD MQ-9 İHA'sını da vurmuştur.

Ankara'daki zirvede dikkat çeken en kritik analiz, Rusya'nın Türkiye'yi diğer NATO üyelerinden ayrı kategoride değerlendirmesidir. St. Petersburg Devlet Üniversitesi'nde Uluslararası İlişkiler doktoru Buğra Bekir Işılak'ın değerlendirmesine göre, Moskova, Ankara'yı "bağımsız aktör" ve "dengeleyici güç" olarak görüyor.

Işılak, Rusya'nın Ankara'daki zirveyi yalnızca Ukrayna krizi çerçevesinde değil, daha geniş bir jeopolitik çekişmenin parçası olarak izlediğini söylüyor. Özellikle savunma harcamalarının artırılması, askeri üretimde işbirliklerinin büyütülmesi ve Ukrayna'ya yönelik destek taahhütleri, Kremlin'in kaygısının odak noktasında yer alıyor.

Rusya medyasında Türkiye'nin NATO'nun sıradan bir üyesinden ziyade bağımsız karar veren bir statüsü olduğunun öne çıkarılması, Moskova'nın Ankara'ya karşı tutumunun nüanslı olduğunu gösteriyor. Zirvenin Ankara'da yapılması, Rusya açısından Türkiye'nin NATO içindeki özel konumunu daha da belirginleştirmiş görünüyor.

• Ukrayna Taahhüdü: 2026-2027 döneminde her yıl en az 70 milyar avro askeri destek, taahhüt edilir ve NATO müttefikleri egemen düzeyde bunu sürdürmeyi teyit eder.
• Tedarik Anlaşması: 50 milyar dolardan fazla tutarında yeni anlaşma, müttefikler arasında savunma ticareti engelleri kaldırarak iş birliğini derinleştirir.
• Teknolojik Yatırım: Yapay zeka, insansız sistemler, hassas vuruş ve entegre hava savunması ittifakın başlıca gelişim alanları.
• İran Gerginliği: Hürmüz Boğazı'nda artan çatışmalar, ABD-İran geriliminin yeni bir aşamasına girdiğini gösteriyor.
• Türkiye'nin Konumu: Moskova, Türkiye'yi NATO üyeliğine rağmen stratejik muhatap olarak değerlendiriyor ve onu diğer Batı ülkelerinden ayırt ediyor.