Paul Biya 55 Gündür Ülkesinden Uzak, Kamerun'da Kurumsal Boşluk Tartışması Başladı

Kamerun'u 44 yıldır yöneten 93 yaşındaki Cumhurbaşkanı Paul Biya, "özel ziyaret" gerekçesiyle 7 Haziran'da Avrupa'ya gitti ve bugün itibariyle 55 gün ülkesine dönmedi. Resmi makamlar, Biya'nın nerede olduğunu doğrulamamakla birlikte, uluslararası basın onu İsviçre'nin Cenevre kentinde olduğunun haberine yayıyor. Sağlık durumunun gizli tutulması ise ülkede kurumsal krizin kapısını araladı.

Hükümetin Sessiz Diplomasisi

Kamerun İletişim Bakanı René Emmanuel Sadi, Cumhurbaşkanı'nın "sağlık durumunun iyi" olduğunu ve Cenevre'den çalışmaya devam ettiğini söyledi. Ancak bu açıklama basında güven oluşturmadı. Özellikle Yükseköğretim Bakanı Jacques Fame Ndongo'nun "dosyaları titizlikle takip ettiği" ve Çalışma Bakanı Grégoire Owona'nın "yıllık izin hakkı" argümanı kullanması, muhalefet tarafından ciddi eleştiriyle karşılandı.

Owona, Biya'nin "vergi mükellefleri tarafından maaş aldığı için ayrılmadan önceki bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirdiğini" belirtti — ancak ne zaman döneceği hakkında açıklama yapılmadı.

Muhalefet: "Kurumsal Boşluk Vardır"

Kamerun Rönesans Hareketi başkan yardımcısı Mamadou Mota, "kritik sosyoekonomik sorunlar ele alınmadığı sürece bir ülke uzaktan kumanda ile yönetilemez" diyerek devlet fonksiyonlarının işleyişini sorguladı. Vatanseverlik ve Halkın Refahı Hareketi Genel Sekreteri Kohtem Sambit ise daha sert çıkarak, iktidardaki CPDM (Kamerun Halkı Demokratik Hareketi) partisinin "halkın sorunlarını gidermekten ziyade iktidara tutunmakla ilgileniyor" olduğunu savundu.

Sambit, Cumhurbaşkanı'nın "yıllık izinde olsa bile, nerede olduğunun kamuoyuna açıklanması gerektiğini" vurguladı — bir norm sorunu gündeme getirerek, şeffaflık eksikliğini eleştirdi.

Anayasal Sorun: Yardımcı Makamı Boş

Kamerun Değişim Cephesi lideri Jean Michel Nintcheu, Anayasa Mahkemesi'ne başvurarak Biya'nın görevini yerine getiremediğine dair tespiti talep etti. Fakat mevcut anayasal düzenleme, böyle bir kararın alınabilmesi için "kalıcı görev yerine getirilemezlik" tespitinin yetkili kurumlar tarafından yapılmasını zorunlu kılıyor.

Ayrıca, Kamerun Parlamentosu Nisan 2026'da kabul ettiği anayasa değişikliğiyle 1972'de kaldırılan cumhurbaşkanı yardımcılığı makamını geri getirse de, Biya tarafından bu göreve henüz atama yapılmadı. Bu durum, acil bir varis senaryosunda devlet başkanlığının kimin tarafından yönetileceği sorusunu gündeme getiriyor.

Sağlık Tartışmaları Yasaklandı

Kamerun yönetimi, Ekim 2024'te Cumhurbaşkanı'nın sağlık durumundan bahsedilmesini yasaklamıştı. Bu kararın ardından Biya'nın 55 günlük yurt dışı ziyareti, ülkede "sağlık krizi mi?" sorusunu yeniden ateşledi. Henüz resmi bir teşhis veya tedavi bilgisi kamuoyuyla paylaşılmadı.