Ticaret Bakanlığı 1 Ağustos'ta Yürürlüğe Giren Yeni Kurallarla Dijital Reklamları Denetledi

1 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren yeni Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği, dijital reklamcılık ekosisteminde köklü bir değişim başlatıyor. Ticaret Bakanlığı tarafından Resmî Gazete'de yayımlanan bu düzenleme, tüketicilerin çevrim içi ortamda aldatılmalarını önlemek, yapay zeka kaynaklı manipülatif içerikleri sınırlandırmak ve özellikle çocukların kişisel verilerini korumak amacıyla hazırlandı.

Influencer Reklamlarında Zorunlu Açıklama

Sosyal medya platformlarında içerik üreten fenomenler, bundan sonra herhangi bir maddi menfaat elde ettikleri tanıtımlara açıkça "reklam" veya "tanıtım" etiketi koyacaklar. Kazanç, indirimli ürün, hizmet ya da etkinlik katılımı şeklindeki hiçbir avantaj, yorum bölümünde veya alt yazıda gizli kalamayacak.

Yönetmeliğe göre "@[reklam veren] tarafından sağlandı" veya "Ürünleri bana gönderdiği için @[reklam veren] teşekkürler" gibi açıklamaların eklenmesi zorunlu hale geldi. Bu değişiklik, milyonlarca takipçiye sahip fenomenlerin gizil reklamları aracılığıyla ürün satışı etkilemesini kontrol altına almayı hedefliyor.

İndirim Kampanyalarında Referans Fiyat Dönem Kısaldı

Ticaret Bakanlığı, önceki uygulamada son 30 günlük en düşük fiyat esas alınırken, yeni kuralda bu süreyi 10 güne indirdi. Bu değişim, şirketlerin kampanya başlangıcından hemen önceki günlerde fiyatları yapay biçimde yükselterek sonrasında yüksek oranlı indirim gösterme taktiklerine karşı koruma sağlıyor.

Ürünün son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyatı, indirimden önceki fiyat olarak sunulabilecek. Ancak meyve, sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmet sektörü için farklı bir sistem geçerli olacak: bu kategorilerde bir önceki satış fiyatı esas alınacak.

Yapay Zeka Reklamlarında Açık Etiketleme Zorunlu

Yeni düzenlemenin en önemli kısımlarından biri, yapay zeka ile oluşturulan reklamların açık şekilde belirtilmesi gerekliliği. Eğer bir reklam yapay zeka tarafından üretilmişse veya gerçek bir kişinin dijital kopyası kullanılmışsa, bu durum tüketiciye açık, anlaşılır ve fark edilebilir biçimde sunulmalı.

Özellikle "gerçek bir kişinin yapay zekayla oluşturulmuş dijital kopyasının bir ürünü kullanıyormuş gibi gözüken" reklamlar tamamen yasaklandı. Bu kural, ünlü kişilerin izni olmadan yapay zeka klonları kullanılarak yapılan yasal boşluğu kapatıyor.

Çocuklara Yönelik Hedefli Reklamlar Yasaklandı

Bakanlığın düzenleme metni kapsamında en radikal değişim, çocukların dijital ortamda korunmasına ilişkin. Çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılması yasaklanmıştır. Bu, milyonlarca çocuğun davranış verilerinin analiz edilip onlara özel ikna kampanyaları düzenlemesini sonlandırıyor.

Aynı zamanda tüm reklamveren, reklamların tüketicilere hangi kriterlere göre gösterildiğini ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğini "açık, anlaşılır ve kolay erişilebilir" biçimde açıklamakla yükümlü. Bu şeffaflık, algoritmaların arka plandaki işleyişini tüketiciye gösterir hale getiriyor.

Çevre Iddiaları Kanıtlanmak Zorunlu

Reklamcılar, "çevre dostu" veya "sürdürülebilir" gibi genel ifadeleri gerekçe göstermeden kullanamazlar. Çevresel beyanlar, ürünün veya hizmetin yaşam döngüsünün hangi aşamasına ilişkin olduğunu belirtmeli ve yetkili kurum, üniversite veya bağımsız araştırma kuruluşu tarafından onaylanmış sertifikalarla desteklenmeli.