Türkiye'de Bireysel Borçlar Patladı: Her Gün 7 Bin Kişi İcra Takibine Düşüyor

Türkiye'de bireysel borç sarmalı kontrolden çıktı. Hayat pahalılığı ve düşen alım gücü ile muhatap olan milyonlarca vatandaş, temel yaşam ihtiyaçlarını karşılamak için krediye yönelirken, bankaların takibe düşen alacakları birbirini takip eden uyarılarla gündeme geliyor. Muhalefet temsilcileri, mevcut tablonun "bireysel iflasları" öncü adımlar olarak değerlendirip çözüm çağrısında bulunuyor.

Borç Artışı Rekorları Kırıyor

Bankacılık sektörünün resmi verilerine göre durum alarmı veriyor. Kredi kartı, kredili mevduat hesapları, ihtiyaç kredileri, konut ve taşıt kredilerinden oluşan toplam bireysel krediler, son 12 ayda 6 trilyon 677 milyar liraya yükseldi. Bir yıl öncesinde 4 trilyon 704 milyar lira olan bu rakam, yüzde 42'lik bir artışı yansıtıyor.

İhtiyaç kredilerinde artış daha keskin. Bu kategorideki borçlar yüzde 44 oranında artarak 2 trilyon 544 milyar liraya ulaştı. Kredi kartı borçları ise 3 trilyon 279 milyar lira seviyesine çıkarak, yüzde 43'lik bir artış kaydetmiş durumda.

Takipteki Borçlar Çok Daha Endişe Verici

Fakat muhalefet temsilcileri tarafından vurgulanan asıl tehlike, borç miktarının kendisi değil, ödenemeyen borçlardaki hızlı artış.

Son bir yılda bankaların takibe düşen bireysel alacakları yüzde 78 artmış durumda. İhtiyaç kredilerinde takipteki borçlar yüzde 72 oranında yükselirken, kredi kartlarındaki tablonun hemen hemen iki katına çıktığı gözlemleniliyor. Kredi kartı takip borçları 96,8 milyardan 178,7 milyar liraya çıkarak yüzde 84'lük bir artış göstermiş.

Ticari kredilerde de benzer kayıp hızlanıyor. Takipteki ticari alacaklar 254 milyardan 473 milyar liraya yükseldi; artış oranı yüzde 86.

Tarım Sektörü Kırmızı Alarm

En vahim durum tarım sektöründe yaşanıyor. Haziran 2025'te 7,3 milyar lira olan takipteki tarım kredileri, bir yıl sonra 24,9 milyar liraya çıktı. Bu rakam, 3,5 kat artış anlamına geliyor.

"Takibe düşen tarım borçları yalnızca bir yılda 3,5 katına çıktı. Çiftçi artık borcunu ödeyemiyor. Bu borçlar yapılandırılmazsa tahsil edilmesi de mümkün olmayacak."

Tarım borçlarının bu hızla artması, çiftçilerin gıda enflasyonu ve insan fiyatlarının artışından kat kat fazla etkilendiğini, borç yükünü taşıyamaz duruma geldiğini gösteriyor.

44 Milyon Kişi Bankalara Mahkum

Araştırma verilerine göre, Türkiye'de nüfusun yüzde 51'i bankalara borçlu hale gelmiş bulunuyor. 2015'te bu oran yüzde 33 iken, kişi sayısı 25 milyondan 44 milyona çıktı.

Durum çöküntünün hızını göz önüne alınca endişe verici. Her gün yaklaşık 7 bin kişi icra takibine düşüyor. İstanbul'da borçlu nüfusun oranı yüzde 27'ye ulaşırken, Ankara'da yüzde 10, İzmir'de yüzde 7 seviyesinde.

Mevcut borçlanma hızının devam etmesi halinde, 2035 yılında bankalara borçlu yetişkin oranının yüzde 75'lere çıkacağı tahmin ediliyor.

Borç Türlerinde Farklılık: Lüksü Değil, İhtiyacı Yönetmek

Geçmiş on yılda borçlanma amacı da değişti. Bir zamanlar ev, araba satın almak veya yatırım yapmak amacıyla kredi alan vatandaş, bugün mutfak, gıda, giyim gibi temel yaşam ihtiyaçlarını karşılamak için kredi kartı ve ek hesaplara yöneliyor.

Bu dönüşüm, ekonomik zorluk ve hayat pahalılığının vatandaşın tüketim alışkanlığını kökten değiştirdiğinin kanıtı.

Muhalefet: Bireysel İflaslar Kapıda

Muhalefet temsilcileri, esnaf, sanayi ve KOBİ'lerin konkordatoları konuşulduktan sonra, bireysel kredilerdeki "patlama"nın yeni dönemde "bireysel iflasları" gündeme taşıyacağını belirtiyor.

Kredi kartı yapılandırması gibi mevcut uygulamalar da beklenen etkiyi görmemiş. Muhalefete göre, bu tedbirler vatandaşın yükünü gerçek anlamda hafifletmiş değil.