Türkiye'nin Depozito Sistemi DOA İlk Ayında Vatandaşı Kazandı: Günlük Toplanan Ambalaj Üç Katına Çıktı

Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, 1 Temmuz'dan bu yana Türkiye'de çevre bilincini bir üst seviyeye taşıdı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın koordinasyonunda Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülen bu dijital uygulama, ilk ayında vatandaşların katılımıyla sektörü şaşırttı. Sistem, tek kullanımlık PET, cam ve alüminyum ambalajlar için iade edilen her boş şişeye 1 lira veriyor.

Başarı Göstergesi: Üç Kat Artış

Çevre Mühendisi Mehmet Zorlu'nun verdiği bilgilere göre, sistem devreye alınmadan önce günlük 200 kilogram PET ambalaj toplanırken, 1 Temmuz sonrası bu rakam 600 kilogram seviyesine ulaştı. Bununla birlikte toplam ambalaj sayısı günlük yaklaşık 7 bin adete ulaşmış durumda.

Zorlu, artan ilgiye dikkat çekerek "Bu durum işlerimizin yoğunlaştığını ve bundan sonra daha da artacağını göstermektedir" demiştir. İlk ayda yaşanan bu hızlı büyüme, sistemin tasarımını ve kullanıcı deneyimini kanıtlamış oldu.

Sistem Nasıl Çalışıyor?

DOA makineleri aracılığıyla iade edilen ambalajlar, Sakarya Depolama ve Sayım Merkezi'nde türlerine göre ayrıştırılıyor. PET ve alüminyum ambalajlar balyalama hattında basılırken, cam ambalajlar özel alanlarda biriktirilerek geri kazanım tesislerine sevke hazır hale getiriliyor. Otel, restoran ve kafeteryalardan gelen ambalajlar ise "HOREKA" sistemi adıyla ayrı bir işlem zincirinden geçiyor.

Iade bedeli, DOA uygulamasındaki dijital cüzdana yükleniyor. Kullanıcılar birikmiş tutarı banka hesaplarına aktarabiliyor, ATM'lerden nakit çekebildiği gibi, anlaşmalı işyerlerinde alışveriş yapma imkanı da bulunuyor.

Geri Dönüşüm Süreci ve Ekonomik Kazanç

Türkiye Çevre Ajansı tarafından ihale usulüyle geri kazanım firmalarına satılan ambalajlar, hem ekonomik kazanç sağlıyor hem de sektörün ham madde ihtiyacını karşılıyor. Bu model, üniversite araştırmaları ve uluslararası örneklerle desteklenen bir yöntem olarak tasarlanmış.

Bakan Murat Kurum, Sakarya Depolama Merkezi'nde paylaştığı videoda "DOA çok sevildi, her iade geleceğimize bir nefes daha oldu" ifadesini kullandı, bu sayede hem çevresel sorumluluk hem de toplumsal katılımın önem kazandığını vurguladı.

İade Edilebilir Ürünler ve Uygulama

Sistem, 0,10 ile 3,01 litre arasındaki tek kullanımlık PET, cam ve alüminyum şişe ya da kutu ambalajlarında DOA işareti taşıyan boş ambalajları kapsıyor. Kullanıcılar, en yakın DOA iade makinelerini mobil uygulamadan bulabiliyor, telefon marketlerinden indirebilen bu uygulama kısa sürede binlerce indirimeye ulaştı.