ABD'nin İnsan Benzeri Robot Yasağı Çin'i Kızdırdı, Misilleme Tehdidi Başladı

ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), salı günü siber güvenlik gerekçesiyle yabancı yapım gelişmiş robot cihazlarını ve özellikle insan benzeri robotları ithalatı kısıtlayan listeye eklediğini açıkladı. Çin'in Ticaret Bakanlığı, bu kararın ekonomik ve ticari istikrarı "ciddi şekilde hasar gördüğünü" belirterek perşembe günü resmi bir açıklama yapıp geri adım atılmazsa misilleme adımları alacağını duyurdu.

Yasağın Kapsamı ve Hukuki Duruş

FCC, kararında belirli bir ülkeyi adlandırmamış olsa da açıklama Çin merkezli üretim faaliyetlerine yönelik olarak yorumlanıyor. Kuruma göre, yeni yetkilendirmeye tabi yabancı yapım ileri robot cihazları siber güvenlik ve kritik altyapıya yönelik riskler nedeniyle ekipman yetkilendirmesi alamayacak. Daha önceden FCC tarafından onaylanmış modellerin ithal edilmesine ise devam edilebileceği belirtildi. Bu durum, mevcut evlerde kullanılan ev robotu cihazlarını etkilemeyecek.

Yasak kapsamı, insan benzeri robotların yanı sıra Roomba tarzı robot elektrikli süpürgeler gibi robot vakumlama cihazlarını da içeriyor. FCC sözcüsü, iRobot, SharkNinja, Dyson, Samsung ve LG gibi büyük üreticilerin ürünlerinin kısıtlandığını fakat sadece yeni modellerin etkileneceğini açıkladı. Çoğu üretim Çin, Vietnam, Malezya ve Endonezya'da gerçekleştirilmektedir.

Çin'in Tepkisi ve Tehdit Edilen Misilleme Adımları

Pekin Ticaret Bakanlığı, ABD'nin restriksiyon politikasının artan şiddeti ve Çin'in "saygılı duruşunu" göz ardı ettiğini vurguladı. Bakanlığın açıklamasında, FCC'nin yaptığı kısıtlamanın "Çin-ABD ekonomik ve ticari istikrarını ciddi şekilde hasar gördüğü" ifade edildi.

Çin, karşı tedbirler konusunda somut açıklamalar yapmamakla beraber, araştırmacılar tarafından hangi alanların hedef alınabileceği değerlendirilmiştir. Counterpoint Research'ten Marc Einstein, Çin'in oynayabileceği kartlardan bahsederken, nadir toprak unsurları satışını kısıtlama ve Tesla ile NVIDIA gibi Amerikan şirketlerinin Çin pazarına erişimini sınırlama seçeneklerini sıraladı. Özellikle Çin merkezli robot üreticilerinin gelecek aylarda planladıkları halka arzlar (IPO) bu karardan olumsuz etkilenebilir.

Çin Teknoloji Sektöründeki Ağırlığı ve Ekonomik Sonuçlar

Çin'deki teknoloji şirketleri robot pazarında önemli bir rol oynuyor. Counterpoint verilerine göre, geçen yıl instalasyon pazar payında en üst sıraları Agibot, Unitree ve UBTech işgal ederken, Tesla'nın Optimus robot'u beşinci sırada yer aldı. Bunların dışında Hong Kong borsasında işlem gören UBTech hisse senedi perşembe sabahı kısaca yüzde 6'nın üzerinde düştü. Unitree ve Agibot halka arz başvurusu yapmış durumdadır.

Kuzey Amerika'da Çin yapımı insansı robotları dağıtan Robostore'un İcra Kurulu Başkanı Teddy Haggerty, şirketin ABD kapasitesini genişletmeye hazırlandığını belirtmiş ancak detaylara girmemiştir. Trump Yönetimi, Eylül ayında Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping'i ağırlamayı planlarken, bu kısıtlama kararı iki ülke arasında teknoloji rekabetinin artan gerginliğini yansıtmaktadır.

Yapay Zeka Teknolojileri Üzerindeki Baskı Artıyor

ABD Hazine Sekreteri Scott Bessent, ülkenin Çin'in yapay zeka modelleri "hırsızlığı" nedeniyle yaptırım uygulayabileceğini ifade etti. Buna karşın Trump, yapay zeka kontrollerinde daha ihtiyatlı bir tutum benimsenebileceğini ve bunun Amerikan teknoloji liderliğini Çin karşısında koruyacağını öne sürmüştür. Bu çelişkili açıklamalar, ABD'nin teknoloji baskısının kesin sınırlarının henüz belirlenmediğini göstermektedir.