Almanya'da Vatandaşlık Alan Her Beş Kişiden Biri Suriye Kökenli Oldu

Almanya'da vatandaşlık verilen kişi sayısı rekor kırdı. Federal İstatistik Ofisi (Destatis) tarafından açıklanan verilere göre, geçen yıl 332 bin 500 kişiye Alman vatandaşlığı verildi. Bu rakam bir önceki yıla kıyasla yüzde 14 artış gösterirken, istatistiklerin tutulmaya başlandığı 2000'den bu yana tek bir yılda kaydedilen en yüksek sayı oldu.

Yasanın Etkisi: Tarihsel Artış

Vatandaşlık verilen kişi sayısındaki bu çarpıcı artış, Haziran 2024'te yürürlüğe giren yassal reform ile doğrudan bağlantılı. Yeni düzenleme kapsamında ikamet süresi 8 yıldan 5 yıla indirilmiş ve çifte vatandaşlığa resmi olarak izin verilmiş bulunuyor. Beş yıl üst üste yükseliş gösteren bu veriler, liberalleştirilen vatandaşlık politikasının etkisini açıkça ortaya koymaktadır.

Yeni vatandaşların büyük çoğunluğu asıl vatandaşlıklarını koruyarak çifte vatandaş konumuna geçmiş durumda. Araştırma grubu Mediendienst Integration'un verilerine göre, başkent dışındaki şehirlerde yeni vatandaşlar arasında çifte vatandaşlık oranı yüzde 85 ile yüzde 98 arasında değişkenlik göstermektedir. Çifte vatandaşlık hakkını kullanmayan azınlık ise çoğunlukla vatansız bireylerden veya Hindistan, Etiyopya ve Eritre gibi çoklu vatandaşlığa izin vermeyen ülkelerden gelenleri kapsamaktadır.

Ülke Kökenlerine Göre Dağılım

Alman vatandaşlığına geçenler arasında en büyük grubu beşinci yıl üst üste Suriyeliler oluşturmuştur. Geçen yıl yaklaşık 65 bin 600 Suriyeliye vatandaşlık verilmişse de, bu sayı bir önceki yıla kıyasla yüzde 21 düşüş göstermiştir. 2015-2016 yıllarında mülteci statüsüyle ülkeye gelen ve artık vatandaşlık şartlarını karşılaştıran Suriyelilerin bu yoğunluğu, söz konusu döneme ait göç dalgasının hukuki sonucu olarak değerlendirilmektedir.

Türk vatandaşları yüzde 50'den fazla artış göstererek ikinci sıraya yükselmiştir. Toplam 34 bin 100 Türk vatandaşına geçen yıl Alman vatandaşlığı verildi. Bunu 19 bin 700 kişiyle Ruslar takip etmiş, onlar da bir önceki yıla kıyasla yüzde 50'yi aşan bir artış göstermiştir. Sıralamada Afganistan, İran ve diğer ülkelerin yer aldığı görülmektedir. Bosnalı vatandaşlık alanlar ise yüzde 126'lık en yüksek oransal artışı kaydederek 8 bin 800 kişiye ulaşmıştır.

Başvuru Süreci ve Kapasiteye İlişkin Sorunlar

2025 yılına ilişkin ön sonuçlara göre toplamda 467 bin 400 vatandaşlık başvurusu yapılmıştır. Sonuçlanan 371 binin üzerindeki başvurunun yaklaşık yüzde 90'ında vatandaşlık onaylanırken, yüzde 3'ü reddedilmiş ve geri kalan dosyalar başvuru geri çekilmesi veya yurt dışına taşınma gibi nedenlerle kapatılmıştır.

Almanya'nın en kalabalık şehrinde önemli bir yığılma yaşanmaktadır. Berlin'de yaklaşık 36 bin 100 başvuruyla en yüksek rakam kaydedilirken, Münih'te 17 bin 800 başvuru yapılmıştır. Münih'te Mayıs ayı başında hâlen sonuçlanmayı bekleyen dosya sayısı 40 bini aşmıştır. Hamburg'da 16 bin 500, Frankfurt'ta 8 bin 100 ve Düsseldorf'ta yaklaşık 6 bin 900 başvuru alınmıştır.

Başvuru birikintileri bazı kentlerde ciddi boyutlara ulaşmıştır. Hamburg'da yaklaşık 32 bin, Bremen'de 13 bin 400 dosya henüz sonuçlanmamış durumdadır. Düsseldorf, Essen, Nürnberg ve Stuttgart'ta bu sayılar 10 bin civarındadır. Mediendienst Integration araştırması, Berlin dışındaki kentlerde toplam olarak en az 320 bin başvurunun sonuçlanmayı beklediğini belirtmiştir. İşlem sürelerinin şehre ve yerel kapasiteye göre farklılaştığı gözlemlenmiştir.