Anayasa Mahkemesi Süresiz Nafakayı İptal Etti: 9 Ayda Yeni Düzenleme Geliyor

Anayasa Mahkemesi (AYM), Medeni Kanun'un 175. maddesinde yer alan süresiz nafaka düzenlemesini oy çokluğuyla iptal kararı aldı. Antalya 12. Aile Mahkemesi'nin başvurusu üzerine gerçekleştirilen görüşmede, boşanan eşlerin seçimi halinde süresiz olarak nafaka talep edebilmelerine imkan tanıyan hükmün anayasaya aykırı olduğu tespit edildi. Karar yürürlüğe girene kadar Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne 9 ay içinde yeni bir yasal çerçeve oluşturması için süre verilmiştir.

Gözden Geçirilen Hüküm Nedir?

Türk Medeni Kanunu'nun "Yoksulluk Nafakası" başlıklı 175. maddesi, şu hükmü içeriyor: "Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir." Bu düzenlemenin yanı sıra nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz hükmü de bulunmaktaydı.

Antalya mahkemesi, 2025 yılında incelediği bir davada bu maddenin iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurmuş ve böylelikle gözden geçirme sürecinin başlamasını sağlamıştır.

Yeni Düzenleme Nasıl Şekillenecek?

Adalet Bakanlığı ve AK Parti, boşanma hukukunda bir reform paketini hazırlıklar altında tutmaktadır. Medya raporlarına yansıyan taslağa göre, gelecek düzenlemede evlilik süresi esas alınacak ve nafaka ödenme sürelerine sınır getirilecektir.

Önerilen model şu şekilde yapılandırılmıştır:

Bu sistem, nafaka yükümlüsüne belirli bir zaman sonunda borçtan kurtulma imkanı tanırken, yoksulluk riski yaşayan eşi belirli bir dönem boyunca koruyan bir denge oluşturmayı hedeflemiştir.

Tasarının Diğer Amaçları

Hukuki reformun kapsamı sadece nafaka süresi ile sınırlı değildir. Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan 12. Yargı Paketi olarak adlandırılan tasarıda, çekişmeli boşanma davalarının azaltılması da hedeflenmiştir. Davaların uzamasına neden olan farklı hukuki konuların ayrı davalarda ele alınması yoluyla yargılama sürecinin hızlandırılması planlanmaktadır.

Nafaka kesilmesiyle ortaya çıkabilecek sosyal sorunlar da tasarıda adreslenmiştir. Devlet, belirlenen sürelerin sonunda nafakanın sona ermesi durumunda, muhtaç durumda olan kişiler için sosyal yardım mekanizmasına başvurabilecek bir sistem öngörmüştür.

Adalet Bakanı'nın Bakış Açısı

Adalet Bakanı Akın Gürlek, önceki açıklamalarında şu ifadeleri kullanmıştır: "Boşanma davaları 10 yıl sürüyor, bu süre zarfında nafaka ödeyen şahıs kendine yeni bir hayat kuramıyordu. Bunu çözeceğiz."

Bakan'ın sözleri, özellikle nafaka yükümlüsünün uzun süre boyunca mali yükümlülük altında kalmasının yeniden hayat kurmasını engellediği düşüncesini yansıtmıştır.

Süreç Nedir?

AYM'nin kararı yürürlüğe girmeden evvel Meclis'e tanınan 9 aylık zaman dilimi içinde yeni bir yasal metin tasarlanacaktır. Bu dönem boyunca hukuki çerçeve belirlenmeden evvel, mevcut düzenlemeden faydalanan ve halen nafaka talep etme hakkı olan kişilerin durumu ne olacağı konusunda da açıklıklar getirilmesi beklenmektedir.