Anayasa Mahkemesi, Trafikteki Kavga Cezalarını 25 Haziran'da İnceleyecek

Trafikte saldırı amacıyla başka bir aracı ısrarla takip etmek veya araçtan inerek terör estirmek nedeniyle kesilen 180 bin liralık idari para cezası, Anayasa Mahkemesi'nin 25 Haziran perşembe günü yapacağı gündem toplantısında ilk incelemeye alınacak. Bodrum 2. Sulh Ceza Hakimliği tarafından yapılan başvuru, söz konusu cezaların mülkiyet hakkı ve ölçülülük ilkelerine aykırı olabileceği gerekçesiyle hazırlandı.

Başvurunun Gerekçesi

Bodrum adliyesi, 7574 sayılı Kanun'un 10. maddesiyle Karayolları Trafik Kanunu'nun 46. maddesine eklenen yeni hükümlerin denetimini talep etti. Söz konusu düzenleme, kusurlu bulunan sürücülerin araçlarının 60 gün süreyle trafikten men edilmesine de olanak tanıyor. Hakimliğin detaylı hazırladığı gerekçeli rapor, bu cezaların hukuki sınırların ötesine geçip geçmediğini ortaya koymaya çalışıyor.

İnceleme konusu olan madde, trafikte diğer sürücülere yönelik saldırı ve şiddet içeren davranışları cezalandırmak amacıyla getirilmiş olsa da, hakimlik bunun uygulanışında aşırılık olup olmadığını sorguluyor. Bodrum mahkemesi, bu cezaların ekonomik açıdan orant ısız olmasının yanı sıra, araç bağlama uygulamasının da hukuka uygun olmayabileceğini belirtmiş.

Anayasa Mahkemesi'nin Yapacağı İnceleme

AYM, başvuruyu aldıktan sonra önce usule ilişkin bir kontrol yapacak. Başvurunun eksik bir yanı yoksa, daha sonra belirlenecek bir tarihte davaya esastan bakacak ve karar verecek. Bu süreçte mahkeme, cezanın anayasada güvence altına alınan temel haklar ve ilkeler açısından uygun olup olmadığını değerlendirecek.

Eğer AYM, Bodrum hakimliğinin görüşünü paylaşarsa ve iptal kararı verebilirse, trafikteki kavga, sıkıştırma ve ısrarlı takip eylemlerine kesilen 180 bin liralık cezalar tamamen yürürlükten kalkacak veya yeniden düzenlenmesi gerekecek. Bu durumda söz konusu cezaya dayalı olarak alınan araç bağlama kararları da geçerliliğini yitirecek.

Trafik Cezaları Tasarısının Arka Planı

Trafik cezalarını artıran yasa değişikliği, yollarda meydana gelen şiddet olaylarını azaltmak amacıyla kabul edilmişti. Özellikle trafikteki tartışmaların fiziksel çatışmaya dönüştüğü olaylar arttığında, cezaları caydırıcı seviyelere çıkarma kararı alınmıştı. Ancak hem pratisyen hâkimler hem de hukuk profesyonelleri, bu cezaların boyutunun aşırılığına dair şikayetlerde bulunmuş.

Başvuru süreci, hukuk sisteminde cezalandırma ile hak ihlali arasındaki sınırın ne kadar ince olduğunu gösterirken, mahkemenin bu denge üzerine vereceği karar, ileride benzer düzenlemeler için de ön ayak olacaktır.