Borç Yapılandırması Devrim Niteliğinde: Teminat Şartı 10 Katına Çıkıyor, Faiz Yüzde 30'a İnecek

Resmi Gazete'de yayımlanan 7582 sayılı yasayla ülkenin finansal mimarlığında köklü bir değişim gerçekleşti. Zor durumdaki mükelleflerin borç yapılandırması koşulları önemli ölçüde esnekleştirilirken, aynı zamanda dış ticaret ve yatırım ortamını cazip kılmak için vergi mevzuatında kapsamlı düzenlemeler hayata geçirildi. Borç yapılandırmasında sunulan yeni imkânlar, özellikle teminatsız borç limiti ve faiz oranı açısından bugüne kadar yapılan uygulamalardan radikal farklılık gösteriyor.

Teminatsız Borç Limitinde On Kat Artış

Yasaya göre, amme alacaklarının tecil süresi mevcut 36 aydan 72 aya çıkarılmışken, daha önemlisi teminatsız olarak yapılandırılabilecek borç tutarı 50 bin liradan 10 milyon liraya yükseltilmiştir. Bu değişim muhasebe ve vergi müşavir çevrelerinde heyecan uyandırmıştır.

10 milyon lirayı aşan borçların yapılandırılmasında ise yeni bir kademeli sistem uygulanacak. Borç tutarı 10 milyonu geçiyorsa, aşan kısma ilişkin yarısı kadar teminat gösterilmesi yeterli hale gelecek. Pratik bir örnek vermek gerekirse, 12 milyon liralık bir borç yapılandırılacaksa, ilk 10 milyon liraya hiç teminat istenmeyecek; kalan 2 milyon liranın yarısı olan 1 milyon liralık teminat yeterli olacaktır.

Tecil Faizinde Yüzde 30 Düşüş Bekleniyor

Başka bir dönüştürücü değişim faiz oranlarında yaşanacak. Şu anda 6183 sayılı Kanun uyarınca borç tecil faizi yüzde 39 olarak uygulanmaktadır. Maliye Bakanlığı'nın çalışmalarına göre, bu oran yüzde 29'a indirilebilir hale gelmiştir. Bu değişim, özellikle uzun vadeli borç yapılandırması yapacaklar için taşınan finansal yükü önemli oranda hafifletecektir.

Başvuru Süreci: Üç Ay Zarfında İnternet Üzerinden

Yeni düzenlemelerin uygulanabilirliğini sağlamak üzere borç yapılandırmasına başvuru için 3 aylık bir pencerenin açılması planlanmıştır. Mükelleflerin başvurularını internet aracılığıyla yapması hedeflenmekte olup, Gelir İdaresi Başkanlığı bu doğrultuda teknik altyapı hazırlıklarına devam etmektedir.

Varlık Barışı ve Dış Yatırımcı Çekimi Stratejisi

Borç yapılandırması kapsamının genişletilmesinin yanında, aynı yasayla varlık barışı düzenlemesi de yürürlüğe girdi. Bu mekanizmaya göre, gerçek ve tüzel kişiler yurtdışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve sermaye piyasası araçlarını 31 Temmuz 2027'ye kadar banka veya aracı kurumlara bildirebilecek.

Bildirilen varlıklara kademeli vergi uygulanması öngörülmüştür. İlk aşamada yüzde 5 oranında vergi alınırken, bildirilen varlıklar belli bir süre bankalarda tutulursa vergi yükümlülüğü kademeli olarak düşecektir. Yetkili kaynaklar bu düzenlemelerin, kayıt dışında kalan sermayeyi resmi ekonomiye çekmesi yoluyla ülkede yatırım ortamını güçlendireceğini vurgulamaktadır.

Teknogirişim ve Uluslararası Yatırım Teşvikleri

Finansal yapıyı modernleştirmek amacıyla teknik düzenlemeler de dahil edildi. Teknogirişim şirketlerinin çalışanlarına ücret olarak bedelsiz ya da indirimli verilen pay senetleri için gelir vergisi istisnasının kapsamı genişletilmiş; bu istisnanın yüksek limitli kılınması yanında, pay senetlerinin elde tutulma süresi de kısaltılmıştır.

Ayrıca Türkiye'ye yerleşmeden önceki son üç takvim yılında Türkiye'de ikametgahı ve vergi mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişilerin, yurt dışında elde ettikleri kazanç ve iratları 20 yıl boyunca gelir vergisinden istisna tutulması kararlaştırılmıştır. Bu düzenleme, özellikle uluslararası profesyonel ve yöneticileri Türkiye'ye çekmek amacıyla tasarlanmışken, İstanbul Finans Merkezi'ne ilişkin vergi ve harcama muafiyetlerinin uzatılması da paralel bir strateji oluşturmaktadır.

Sanayi ve Tarım Üretiminde Kurumlar Vergisi İndirimi

Üretim kapasitesini artırmak adına, sanayi ve zirai üretim faaliyetlerinde bulunan kurumlara kurumlar vergisi oranı yüzde 12,5 olarak uygulanacaktır. Transit ticarete yönelik kurumlar vergisi indirimlerinin kapsamı da genişletilmiş, nitelikli hizmet merkezleri personeline yönelik ücret istisnaları da kanuna dahil edilmiştir.