Brent Petrol Hürmüz Boğazı Krizi ile 93 Dolara Yükseldi

Dört ulusluraası kurum, Hürmüz Boğazı üzerindeki kesintinin neden olduğu petrol krizine karşı alarmı verdirdi. Brent petrol, barış müzakerelerindeki belirsizlik ve devam eden çatışmanın enerji arzını kesintiye uğratması nedeniyle varil başına 93 dolara yaklaşırken, Uluslararası Para Fonu (IMF), Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Dünya Bankası ve Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) temsilcileri 28 Mayıs'ta yapılan toplantıda kritik uyarılarda bulundu.

Dört Kuruluşun Ortak Uyarısı

Nisan ayında kurulan üst düzey koordinasyon grubu tarafından hazırlanan açıklamada, devam eden çatışmanın ülkeler arasında "önemli ve oldukça asimetrik" etkiler yarattığı vurgulandı. Özellikle en savunmasız ülkelerin, daha yüksek yakıt ve gübre fiyatları, artan belirsizlik ve istihdam riskleriyle orantısız şekilde etkilendiği belirtildi.

"Gemi trafiği akışı normale dönmezse, kuzey yarım kürede yaz aylarındaki en yüksek petrol talebi öncesinde küresel petrol stoklarının hızla tükenmeye devam etmesi, yakıt güvenliği ve piyasa koşulları açısından giderek artan riskler oluşturacaktır."

Açıklamada özellikle gübre fiyatlarındaki artış endişe verici bulundu. Ekim sezonuna giren birçok ülke için bu krizin tarım üretimini doğrudan tehdit ettiği ifade edildi.

Brent Petrol Yeniden Yükselişe Geçti

Brent petrol, hafta sonu boyunca devam eden barış görüşmelerinde taraflarca belirgin ilerleme sağlanamaması nedeniyle altı haftanın en düşük seviyesinden kurtuldu. ABD ham petrolü (WTI) varil başına 89 dolar civarında işlem görürken, Brent bu haftanın ortasında nisan başında kaydedilen seviyelere geri döndü.

İran ve Amerika arasında Hürmüz Boğazı'nı yeniden açacak ve ateşkesi uzatacak bir taslak anlaşma konusunda hafta sonu boyunca mesaj alışverişi yapıldığı belirtilmiş olsa da, kayda değer bir ilerlemenin olup olmadığı netlik kazanmadı.

Bağımsız iktisatçı Hamzeh Al Gaaod, ne İran ne de Amerika'nın kırmızı çizgilerinde taviz vermediğini söyledi. Uzman, petrol piyasalarının yeni açıklamalar geldikçe iyimserlik ve temkinlilik arasında gidip gelen bir "açıklama döngüsü" içinde hareket etmeye devam edeceğini tahmin etti.

Müzakere Süreci ve Sonraki Adımlar

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile ilgili taslak anlaşmanın "İran'ın nükleer silaha sahip olmayacağını açıkça belirttiğini" bildirdi. Trump, cuma günü Beyaz Saray Durum Odası'nda gerçekleştirilen toplantıda mevcut ateşkesin 60 gün daha uzatılmasına yönelik bir anlaşmayı açıklamayı beklediğini ifade etmiştir.

İran Devrim Muhafızları'na yakın yarı resmi Tasnim Haber Ajansı ise tarafların taslak anlaşmaya ilişkin değişiklik önerilerini sürdüğünü bildirmiştir. Müzakerelerin çıkmazda kalması, piyasaları destekleyen iyimserliğin ardından gelmiştir; çünkü daha öncesinde barış anlaşması ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağı beklentisi, ham petrol fiyatlarında bu yılın ilk aylık düşüşüne neden olmuştu.

Savaşın Petrol Piyasasındaki Etkisi

Şubat ayı sonunda başlayan çatışmanın ardından Brent petrol, yüzde 25'in üzerinde bir yükseliş kaydetti. Kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın neredeyse tamamen kapanması, uluslararası petrol ticaretinde eşi görülmemiş dalgalanmalar yaratmıştır. Küresel petrol stoklarının rekor hızda azaldığı açıklanmıştır.

Bu durum, yalnızca yakıt ve enerji fiyatlarını değil, aynı zamanda gıda güvenliğini ve gübre arzını da olumsuz yönde etkilemektedir. Uluslararası kuruluşlar tarafından yapılan ortak açıklamada, bu etkilerin en savunmasız ülkelere orantısız şekilde vurduğu belirtilmiştir.