Enflasyon Diyarbakır'da Küçük Esnafı Tarihine Yaşattı, Finansman Masrafı Yatırımı Durdu

Enflasyonun reel sektöre olan darbe etkisi, Diyarbakır özelinde 974 küçük ve orta ölçekli işletmenin kapanmasıyla somutlaştı. Aynı dönemde, sektör liderleri finansman maliyetlerinin yatırım seçimlerini ne ölçüde sınırlandırdığını gözler önüne serdiler. Makroekonomik iyileşme sinyallerine rağmen, aşağıdan yukarıya ekonominin ayağa kalkışı finansal koşulların iyileştirilmesine bağlı olduğu görülüyor.

Enflasyonun Esnaf Cephesindeki Kaybı

Diyarbakır'da Tekstil Organize Sanayi Bölgesi'nde 100 fabrikadan 30'unu kapattığı son bir yıl içinde kentin ekonomisi ciddi bir daralma yaşadı. Geri kalan fabrikalar da üretim kapasitelerini yarı yarıya indirerek maliyetleri kontrol etmeye çalıştı. Büyüdüğü söylenen bu bölgede yaşanan daralmanın dalgaları, kentin tüm esnaf kesimini etkiledi. Kayıtlarda 6 bin sokak bakkalından sadece 2 bini kaldığı raporlanırken, zincir marketlerin her mahallede açılan şubelerinin bu durumu hızlandırdığı kaydedildi.

Yüksek enflasyonun girdi ve üretim maliyetlerine yansıması, işletmelerin marjlarını eşelemek yerine kapıyı kapatmaya itmesi görülüyor. Tekstil sektöründe dünyaca tanınan markalara fason üretim yapan fabrikalar bile ayakta kalabilmek için kapasitelerini kısmaktan başka çare kalmadığını gösterdi. Bu talihsiz tablo, enflasyonun fiyat artışından daha öte, üretim zincirinin tamamında hesap yapabilme yeteneğini ortadan kaldırdığını ortaya koyuyor.

Finansman Sorunu: Yatırım Çarkını Durduran Başlık

Reel sektör açısından enflasyon kadar kritik olan ikinci sorun, finansman maliyetleridir. MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir, açıklamalarında işletmelerin uzun vadeli yatırım kararları alabilmelerinin, öngörülebilir bir enflasyon ortamına bağlı olduğunu vurguladı. Yüksek enflasyonun, işletmelerin maliyet hesaplamalarını zorlaştırdığı ve fiyatlama kararlarını bozduğu gerçeği, kredi faizleriyle birleşince yatırımcıların davranışını değiştiriyor.

"Yüksek enflasyon, maliyet hesaplamalarını zorlaştırmakta, fiyatlama davranışlarını bozmakta ve işletmelerin uzlong vadeli yatırım kararlarını sağlıklı bir zeminde almasını güçleştirmektedir." — MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir

Özdemir, kalıcı büyüme ve rekabet gücünün temel koşulunun düşük ve öngörülebilir bir enflasyon ortamı olduğunu açıklarken, dezenflasyon sürecinin başarısının yalnızca fiyat istikrarı değil, aynı zamanda işletmelerin beklentilerini iyileştirmek açısından da kritik olduğunu belirtti.

Dezenflasyon Beklentisi: Kapı Aralama Umudu

Finans sektörü ve sanayi örgütleri, yılın ikinci yarısında dezenflasyon sürecinin devamında umut görüyor. Enflasyon beklentilerinde kalıcı bir iyileşme sağlanırsa, kredilerin ve finansman koşullarının daha öngörülebilir hale geleceği öngörülüyor. Bu senaryoda, işletmelerin yatırım kararlarının yeniden ivme kazanması mümkün hale gelecek.

Bununla birlikte, Diyarbakır'daki kapanmalar gösterdi ki, enflasyonun hasarı kısa sürede telafi edilemeyebilir. Zincir marketlerin vergi gelirlerini merkez şehirlere aktarırken, yerel ekonomiye katkı sunmadığı da vurgulanan bir diğer sorundur. Bölgenin sanayisini yeniden ayağa kaldırabilmek için, dezenflasyondan sonra da seçici finansman mekanizmalarının güçlendirilmesi gerekecektir.