Erdoğan'ın Irak Ziyaretinde İmza Krizi Yaşandı, Enerji Anlaşmaları İmzalandı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ile gerçekleştirdiği görüşme, beş adet resmi anlaşmanın imzalanması dışında, canlı yayında çıkan diplomatik bir gerilime tanıklık etti. Irak Ulaştırma Bakanı'nın Türkiye ile Kalkınma Yolu Projesi anlaşmasını imzalamaktan kaçınması, Başbakanın müdahalesini ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın sürece dahil olmasını gerektirdi.

İmza Töreninde Yaşanan Hadise

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen ortak basın toplantısından sonrası resmi anlaşmaların imza töreninde, Irak heyetinin içinde yer alan Ulaştırma Bakanı, Türkiye ile yapılan Kalkınma Yolu Projesi belgesini imzalamaya isteksiz davranışta bulundu. Erdoğan'ın "beş anlaşma değil miydi" şeklindeki uyarısı üzerine, Irak Başbakanı Zeydi, kendi bakanlarıyla görüşmeler yaparak anlaşmanın imzalanmasını gerçekleştirdi. Kaynaklar, bahsedilen bakanın İran'a yakın Şii Koordinasyonu ve Bedir Örgütü gibi gruplarla bağlantılı olabileceğini belirtmektedir.

Bölgesel İstikrar Hedefi

Görüşmelerde, Türkiye'nin bölgede güvenlik, terörle mücadele, enerji ve ulaştırma alanlarında işbirliğine vurgu yapıldı. Erdoğan, açıklamasında Irak'ın savaş ortamından en çok etkilenen ülkelerden biri olduğunu ve Türkiye'nin Irak'ın huzur ve istikrarını ülkesi kadar önemli gördüğünü ifade etti. "Terörsüz Türkiye" sürecinin ve "terörsüz bölge" vizyonunun gerçekleştirilmesi amacıyla iki ülkenin yakın diyalog halinde olduğu belirtildi. Savunma sanayii ürünlerinin tedariki noktasında da Türkiye'nin Irak'a destek vermeye hazır olduğu kaydedildi.

Enerji Alanında Stratejik Hamle

Görüşmelerin en somut çıktılarından biri, petrol ve doğal gaz işbirliğine ilişkin adımlarla kaynaklandı. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), İngiliz enerji şirketi BP ile imzaladığı hisse devir sözleşmesi kapsamında, BP Energy Company of Kirkuk Limited'in yüzde 15 hissesini devralmaya karar kıldı. Bu anlaşma, TPAO'nun Irak'ın en önemli petrol ve doğal gaz üretim merkezlerinden biri olan Kerkük'teki sahaların geliştirilmesinde doğrudan rol oynayacağını göstermektedir.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından duyurulan bu ortaklık, yaklaşık 3 milyar varillik petrol rezervi ve üretim potansiyelinin ekonomiye kazandırılmasını amaçlamaktadır. Söz konusu proje, Baba ve Avana kubbeleri ile Bai Hassan, Jambur ve Khabbaz sahalarını kapsamaktadır. Irak hükümeti, bu sahaların yeniden geliştirilmesine yönelik anlaşmaya Mart 2025'te nihai onay vermişti. İlk aşamada 3 milyar varil petrol eş değeri üretimin hedeflendiği açıklanmıştır.

Bayraktar, anlaşmanın TPAO'nun uluslararası varlığını güçlendirme hedefi açısından önem taşıdığını ve Kerkük'ün Türkiye için taşıdığı tarihî ve kültürel değer nedeniyle bu işbirliğinin stratejik önemini vurgulamıştır.

Kalkınma Yolu Projesi'nin Gümrük Kapsamı

Körfez bölgesinin dünya ticareti ile bağlantısının Irak üzerinden sağlanmasını esas alan Kalkınma Yolu Projesi, imza töreninde yaşanan zorluk çekmesine rağmen sonuçlandırılmıştır. Bu proje, bölgedeki ekonomik işbirliğinin derinleştirilmesi ve ticari akışın hızlandırılmasına yönelik önemli bir adım olarak görülmektedir.