Hakan Fidan'ın İran Eleştirisine Tahran Sert Yanıt Verdi

Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın İran'ın bölgesel politikalarına ilişkin açıklamalarına karşı Tahran yönetimi resmi kanallardan sert bir yanıt vermiştir. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, haftalık basın toplantısında Fidan'ın geçtiğimiz günlerde The National gazetesine verdiği demecinin ardından ağır eleştiriler yöneltmiştir.

Fidan'ın Açıklaması ve Tahran'ın Tepkisi

Bakan Fidan, demeçinde İran'ın uzun yıllardır Irak başta olmak üzere bazı Ortadoğu ülkelerinde vekil güçler aracılığıyla sürdürdüğü politikayı, İsrail'in güvenlik gerekçesiyle bölgeyi işgal etme anlayışıyla bir tutmuştur. Fidan bu çerçevede, "Her ulusun egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün tamamen tanındığı bir duruma geri dönmemiz gerekiyor" ifadesini kullanmıştır.

Bekayi, bu kıyaslamayı kategorik olarak reddederek,

"Sayın Fidan gibi bir şahsiyetin böyle bir benzetme yapması gerçekten hayret vericidir. Kendisi de çok iyi bilmektedir ki İsrail rejimi doğası gereği yayılmacı bir yapıya sahiptir ve yalnızca İran'a değil, Türkiye dahil tüm bölge ülkelerine zarar verme arayışındadır"

İran'ın Vekil Güçler Iddiaları

İran'ın bölgesinde herhangi bir vekil güç bulundurmadığını savunan Bekayi, Ankara'ya yönelik mesajında Türkiye'nin "Türkiyeli dostlarımızdan değerlendirmelerini sahadaki gerçeklerle uyumlu hale getirmelerini ve İsrail rejiminin çıkarlarına hizmet edebilecek analizleri tekrarlamaktan kaçınmalarını" beklediğini belirtmiştir.

Sözcü, bu açıklamalarında İsrail'in bölgesel politika ve Türkiye-İran ilişkileri arasında doğrudan bir bağlantı kurarak, Ankara'nın İsrail'e yapacağı hizmetleri kontrol etme çabası içinde olduğu mesajını vermiştir.

İslamabad Mutabakatı Krizi

Bekayi, basın toplantısında İran'ın nükleer programı çerçevesinde ABD ile yürütülen İslamabad Mutabakatı'nın da gündeme geldiğini belirtmiştir. Sözcüye göre bu anlaşma ciddi bir kriz dönemine girmiştir. Bekayi, İran'ın taahhütlerini iyi niyetle yerine getirdiğini ancak karşı tarafın sözünde durmadığını söylerken, ABD'yi anlaşmanın farklı unsurlarını parçalamakla suçlamıştır.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi'nin İran'a denetçi göndermesi ve hasar gören nükleer tesisleri ziyaret etmesi yönündeki talebine ise Bekayi net şekilde "Hayır" cevabını vermiştir.

Ankara-Tahran Gerilimi

Fidan'ın bu açıklamaları, Türkiye ile İran arasındaki diplomatik ilişkilerde yeni bir gerginlik noktasını işaret etmektedir. Türkiye, bölgesel barış ve istikrar çerçevesinde İran'ın politikalarını eleştirirken, Tahran bunu doğrudan kendi ulusal güvenlik stratejisine bir meydan okuma olarak algılamıştır. Bekayi'nin "İsrail rejiminin çıkarına hizmet eden analizler" ifadesi, Ankara'nın İran açısından İsrail ile işbirliği yapıyor oluş ya da İsrail'e yarar sağlıyor olması şeklinde yorumlanabileceğini göstermektedir.

Bölgesel Güvenlik Algılaması

İran, kendisinin bölgedeki faaliyetlerini "önleyici güvenlik politikası" olarak tanımlarken, Fidan'ın bu politikaları İsrail'in işgalci hamlelerine benzettirmesine karşı çıkmaktadır. Bu iki ülkenin bölgesel güvenlik tanımlaması arasındaki temel fark, İran'ın bölgedeki nüfuzunu koruma motivasyonu ile Türkiye'nin her ulusun egemenliğinin korunması ilkesi arasındaki görüş ayrılığında yatmaktadır.