Google'un 32 Milyon Steril Sivrisineği Doğaya Salma Projesi ABD'de İnceleniyor

Teknoloji şirketi Google, Kaliforniya ve Florida'da iki yıl boyunca 32 milyona kadar steril erkek sivrisineği doğaya salmak için federal onay talep ediyor. Şirketin Debug girişimi kapsamında yürütülen proje, Batı Nil virüsü, St. Louis ensefaliti, dang humması, Zika ve sarı humma gibi sivrisinek kaynaklı hastalıkların yayılmasını azaltmayı hedefliyor. ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) tarafından incelenen başvuruya ilişkin kamuoyu görüşleri 5 Haziran'a kadar alınacak ve sonrasında karar verilecek.

Wolbachia Bakterisi ile Enfekte Edilmiş Erkek Sivrisinekler

Google'ın projesi, doğal bir bakteri olan Wolbachia pipientis ile enfekte edilmiş erkek sivrisineklerin kullanılmasına dayanıyor. Bu bakteriyle taşıyıcı hale gelen erkek sivrisinek, vahşi ortamda dişi bir sivrisinek ile çiftleştiğinde, ortaya çıkan yumurtalar döllenmiş olsa dahi gelişemiyor. Sonuç olarak zaman içinde bölgedeki sivrisinek nüfusu doğal yolla azalıyor.

Proje tasarımının kritik özelliklerinden biri, yalnızca dişi sivrisineklerin insanları ısırıp hastalık bulaştırabilmesidir. Salınacak erkek sivrisinekler ısırma özelliğine sahip olmadığı için, bu girişim bölgelerdeki ısırık vakalarını artırmak yerine azaltmaya katkı sağlıyor. Böylece vatandaşlar için herhangi bir doğrudan risk oluşturmuyor.

Google'ın On Yıllık Araştırma Çalışması

Alphabet şirketi bünyesindeki Science birimi tarafından 2014 yılında başlatılan Debug projesi, sivrisinek kaynaklı hastalıkların etkisini azaltmak için on yıldan fazla süredir araştırma ve geliştirme faaliyetleri yürütüyor. Bu süreçte yapay zeka ve makine öğrenmesi teknolojileri de yöntemin geliştirilmesinde kullanılıyor.

Proje kapsamında Google, yerel topluluklar, hükümet kurumları ve sağlık örgütleriyle iş birliği yaparak, hastalık bulaştıran sivrisinek popülasyonlarını kontrol etmenin yenilikçi yollarını geliştiriyor. Söz konusu Wolbachia yöntemi dünyanın çeşitli ülkelerinde önceden denemiş bir teknik olup, etkinliği bilimsel olarak kanıtlanmış.

ABD'deki Hastalık Yükü ve Aciliyet

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) verilerine göre Batı Nil virüsü, ülkede sivrisinekler yoluyla bulaşan en yaygın hastalık olmaya devam ediyor. Söz konusu virüs ve St. Louis ensefaliti, özellikle Kaliforniya'da kuşlar ve sivrisinekler arasında doğal olarak dolaşımını sürdürüyor. Geçen hafta Riverside bölgesinde Batı Nil virüsüne ait pozitif bir örnek tespit edilmesi, proje talebinin aciliyetini ortaya koymaktadır.

Google'ın başvuru belgesine göre, ilk yıl 16 milyon, ikinci yıl ise 16 milyon olmak üzere toplam 32 milyon steril erkek sivrisinek salımı öngörülüyor. Ancak deneyin yapılacağı kesin coğrafi alanlar henüz belirlenmemiş durumda.

Küresel Sivrisinek Salgını ve Teknoloji Çözümleri

Google'ın resmi Debug projesi sitesinde belirtildiği üzere, sivrisinekler dünya çapında en ölümcül hayvan türüdür. Aedes aegypti türü sivrisinekleri, her yıl yüz milyonlarca insanı hasta eden dang humması, Zika, sarı humma ve Chikungunya gibi hastalıkları taşıyor ve bu enfeksiyonlar her zamankinden daha hızlı yayılmaktadır. Sivrisinekler tarafından yayılan hastalıklar, diğer tüm hayvanlara bağlı enfeksiyonların toplamından daha fazla ölüme neden olmaktadır.

Teknoloji şirketlerinin halk sağlığı sorunlarına doğrudan müdahale etmesi, yapay zeka ve biyoteknolojinin fiziksel dünyaya uygulanmasının somut bir örneğini temsil ediyor. Google'un bu projesi, dijital alandan çıkıp biyolojik mücadele alanına taşan teknolojik çaba, hem çevre dostu bir yaklaşım sunuyor hem de insan hayatını doğrudan etkileyen küresel sağlık sorunlarına yönelik artan teknik ilgiyi gözler önüne seriyor.