İran ve Umman Hürmüz Boğazı Geçişi Konusunda Anlaşmaya Vardı, Yeni Rotalar Belirlenecek

İran ve Umman arasında Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerin yolunu yeniden düzenleyen anlaşma, imza öncesi son aşamaya ulaştı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, rotaların belirlendiğini ve "üçüncü ülkeler müdahale etmezse" anlaşmanın sonuçlanacağını açıklarken, ABD Başkanı Donald Trump'tan gelen savaş tehditleri süreci hızlandırıyor.

Anlaşmanın İçeriği ve Kapsamı

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Garibabadi, resmi haber ajansı IRNA'ya verdiği açıklamada, iki ülke arasındaki anlaşmanın Hürmüz Boğazı'nı tamamen açmak anlamına gelmediğini vurguladı. Anlaşmaya göre, boğazdan geçiş için iki yeni rota devreye alınacak: Lark Adası yakınlarından kurulan kuzey güzergahı ile Umman iç sularındaki güney güzergahı. Garibabadi, bu rotaların geçici nitelikte olduğunu ve 2 ila 4 ay veya daha uzun süre boyunca uygulanacağını belirtti.

Uzmanlar, bu düzenlemenin stratejik anlamını şöyle açıklıyor: İran, boğazdan geçiş koridorunun bazı bölümlerinin kendi karasularından geçmesini sağlayarak Hürmüz'de etkin bir egemenlik kurmuş oluyor. Garibabadi, "Savaş öncesinde 60 yıl boyunca tüm giriş ve çıkışlar Umman karasularından gerçekleşti. Savaş sırasında ise İran burada egemenliğini gösterdi" diyerek tarihî bağlamı hatırlattı.

Trump'tan Savaş Tehdidi, Müzakere Çağrısı

ABD Başkanı Trump, Nevada'daki bir ekonomi etkinliğinde konuşurken, İran'ın nükleer silah geliştirmesine karşı duracaklarını ancak diplomasiyi tercih ettiğini ifade etti. Trump, "Onlarla anlaşma yapmayı tercih ederim çünkü insanları öldürmek istemiyorum" dedi. Aynı anda tehditlerini de pekiştirerek, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en büyük saldırıyı başlatmaya hazır olduklarını savundu.

Trump'a göre, Körfez liderlerinden ve İranlı yetkililerden gelen baskıyla planladığı saldırıları askıya aldı. Görüşmelerin başarısız olması durumunda İran'ı "sert şekilde" vurmaktan kaçınmayacağını belirten Trump, Orta Doğu'daki kritik sürecin 48 saat içinde netleşeceğini ve Hürmüz Boğazı'nın da çok yakında açılacağını iddia etti.

ABD-İran Müzakereleri ve İkinci Aşama Beklentisi

Garibabadi, müzakere sürecinde ABD ile İranlı yetkililerin doğrudan görüşmediğini, görüşmelerin sadece İran ve Umman arasında gerçekleştiğini açıkladı. Ancak İran'ın ABD'den gelen mesajlarda, geçmişte imzalanan İslamabad Mutabakatı'ndaki taahhütlere geri dönmeye hazır olduğunu belirttiğini duyduğunu söyledi. Mutabakatın beşinci maddesi, Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılmasını öngörüyor.

Garibabadi, boğazın tam anlamıyla açılması kararının henüz verilmediğini, ikinci aşamaya geçmenin ABD'nin tutumuna bağlı olduğunu ifade etti. Bu açıklama, anlaşmanın çok katmanlı bir müzakere sürecinin ilk adımı olduğunu gösteriyor.

Hamaney'in Onayı Bekleniyor

Haber ajansı AP'nin kaynakları, İranlı ve Ummanlı müzakerecilerin şu anda İran Dini Lideri Hamaney'den onay beklediklerini bildirdi. Anlaşma taslağına resmi şekil verildikten sonra, Hamaney'in imzası gerekli görülüyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun yayın organı, anlaşmanın gecikmesinin temel sebebinin ABD'nin tehditleri olduğunu belirtmiştir.