IBAN Kiralama Suçu Ayrı Tanımlanıyor: 400 Bin Dosya Etkilenecek

Haksız menfaat karşılığında banka hesaplarını başkalarına kullandıran kişilerin cezalandırılması için Türk Ceza Kanunu'nda yapılacak yeni bir düzenleme, 12. Yargı Paketi'ne eklenmek üzere hazırlanıyor. Söz konusu değişiklik, soruşturma ve kovuşturma aşamasında bulunan yaklaşık 400 bin dosyayı doğrudan etkileyecek.

AK Parti Grubu'nda yürütülen çalışmalara göre, Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesi "nitelikli dolandırıcılık" başlığı altında yapılacak değişiklik, bağımsız bir suç tanımı getiriyor. Mevcut hükme göre menfaat sağlamak amacıyla hesap bilgilerini paylaşanlar, 3 yıldan 10 yıla kadar hapis ile cezalandırılabiliyor.

Yeni düzenleme ile bu ceza aralığı önemli ölçüde dar hale gelecek. 1 yıldan 3 yıla kadar olan ceza uygulanması bekleniyor. Ayrıca mağdurların uğradığı zararın tazmin edilmesi durumunda ceza indirimi yapılabilecek.

"IBAN kiralama" olarak tanımlanan eylem, kimlik bilgileri ve banka hesap numaraları kullanılarak yasa dışı bahis veya dolandırıcılık faaliyetleri yürütülmesini sağlıyor. Hesap sahibi, çoğunlukla hatır gereği, kandırılarak veya küçük bir menfaat karşılığında hesabını kullandırtıyor.

Söz konusu hesaplar, suçluların para aklamak veya dolandırıcılık ağını genişletmek için araç haline geliyor. Gerçek mağdur, hesap sahibi değil; dolandırılan son tüketiciler veya yasa dışı bahis mağdurlarıdır. Bunun nedeni, hesap sahibinin çoğu zaman kastsal (manevi) unsurdan yoksun olması ve sürecin tamamını bilmemesidir.

Hukuk müşavirlerine göre, IBAN kiralama ile klasik nitelikli dolandırıcılığı ayırmak adil bir yaklaşım. Hesap sahibi, genellikle suçun asıl faillerinin ne kadar büyük bir ağın parçası olduğunu bilmiyorsa, ona ağır cezalar uygulamak orantısız kalıyor.

Yeni madde, manevi unsuru daha hafif olan halleri daha düşük cezalarla karşılamayı amaçlıyor. Bunun yanında, mağdurların zararlarını karşılayanlar için ceza indirimi hükmü de eklenmesi planlanıyor. Bu, tazminat yoluyla mağdurları korumayı hedefleyen bir mekanizmadir.

12. Yargı Paketi, Meclis Adalet Komisyonu'nda 24 Haziran'da ilk görüşülemesi planlanıyor. Düzenleme, hazırlık tamamlanırsa komisyon aşamasında; değilse Genel Kurul tartışmaları sırasında önerge yoluyla pakete eklenecek.

AK Parti kurmayları, çalışmaları tamamlandıktan sonra Grubun resmi görüşmelerinde konuyu ele alacak. Önergenin Genel Kurul'a gelmesi halinde, düzenleme yasalaşması muhtemeldir.

Halen soruşturma ve kovuşturma aşamasında olan yaklaşık 400 bin dosya, bu düzenlemenin yürürlüğe girmesi sonrasında yeniden değerlendirilme ihtimaline sahip olacak. İçlerinden birçoğu, yeni ceza aralığı uygulanarak erken tahliye veya cezada indirim ile sonuçlanabilir.

Bu, aynı zamanda adli yükü hafifletecek ve mahkemelerde daha hızlı sonuçlanacak davalar demektir.