Jeopolitik Gevşemesi Türk Hisse Senetlerini Yükseltirken Petrol Fiyatları Geriledi

ABD ve İran arasında varılması beklenen barış anlaşması, global piyasalara olan güveni restore ederek Türk hisse senetlerinde sert bir yükseliş yarattı. Mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanması beklenen anlaşma, yatırımcıları riskli varlıklara yönelterek Borsa İstanbul'da sektör endekslerinde yüzde 4 ile 6 arasında kazançları tetikledi. Aynı zamanda Türkiye'nin uluslararası kredi piyasasında taşıdığı risk priminde önemli bir iyileşme gözlemlenirken, petrol fiyatlarında beklenen düşüş merkez bankalarının parasal sıkılaştırma kararlarını sorgulatmaya başladı.

Hisse Senetleri Güçlü Açılış Yaptı

Pazartesi sabahı açılışında BIST 100 endeksi, önceki kapanışa kıyasla 420,99 puan yükselerek 14.359,48 seviyesine çıktı ve bu da yüzde 3,02'lik bir artış anlamına geldi. Açılış saatlerinde bankacılık sektörü endeksi yüzde 6,41, holding endeksi ise yüzde 3,11 değer kazandı. Bu performans, geçen hafta Halkbank aleyhine açılan ABD davasının sonlanması ile ilgili olumlu haber akışının da destek vermesiyle güçlendi.

Ulaştırma sektörü endeksi yüzde 5'in üzerinde artış kaydederek en çok kazandıran alan oldu. Sektördeki bu yükseliş, ham petrol fiyatlarında meydana gelen gerilemenin enerji maliyetlerini düşüreceği beklentisinden kaynaklandı. Madencilik endeksi de yüzde 4,87 oranında değer kazanarak güçlü bir seyir izledi.

Petrol Fiyatı Düşüş Sinyalleri Veriyor

JPMorgan Varlık Yönetimi'nin Avrupa, Orta Doğu ve Afrika bölgesi piyasa başstratejisti Ward, barış anlaşmasının petrole olan etkisini detaylı olarak analiz etti. Anlaşma sonrası İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması ve küresel piyasaya arz artışının ham petrol fiyatını varil başına 70 dolara kadar düşürebileceğini öngördü.

Ward'un değerlendirmesine göre, OPEC'in uyumundaki zayıflama ve Körfez ülkelerinin mevcut fiyatlardan rezerv satışını hızlandırması, petrol arzında daha da geniş bir artışa yol açabilir. Brent ham petrol, anlaşma haberlerinin ardından varil başına 83 doların altına gerileyen pozisyondan hareket ederek, yüzde 5'e varan kayıplar kaydetti. Ancak bazı tüccar ve analitikler, denizcilik sektöründe yeniden başlayacak taşımacılık operasyonlarının önündeki pratik engelleri vurgulayarak, petroldeki düşüşün hızını sorguladı.

Faiz Baskısını Azaltan Gelişme

Petrol fiyatlarındaki beklenen düşüş, merkez bankalarının enflasyon baskısıyla mücadelede önemli bir avantaj sağlamayı vaat ediyor. Ward, düşen enerji maliyetlerinin merkez bankalarını faiz indirimine sevk edebileceğini vurgulayarak, bu kararın hisse senetleri piyasaları için "büyük bir itici güç" oluşturacağını ifade etti. Avrupa Merkez Bankası geçen hafta enflasyona yanıt olarak faizleri 25 baz puan artırmış olsa da, anlaşmanın getireceği enflasyon rahatlaması bu sıkılaştırma dönemini kısaltabilir.

Analistler, geçen yıl boyunca sektör ve coğrafi rotasyonlarda gözlenen değişimlerin İran çatışması riski nedeniyle durdurulduğunu belirtiyorlar. Barış anlaşmasının ilerleyen haftalarda imzalanmasıyla bu rotasyonun yeniden başlayacağını ve global piyasalarda bir genişleme dalgası yaratacağını öngörüyorlar.

Türkiye'nin Risk Priminin İyileşmesi

Küresel piyasalardaki bu olumlu hava, Türkiye'nin uluslararası borcunu değerlendirmek için kullanılan kredi risk primi (CDS) puanlarında da iyileşme yarattı. Türkiye'nin risk primi, savaş öncesi dönem seviyelerine gerileyerek yabancı yatırımcılar için ülkenin borçlanma maliyetini azalttı. Bu gelişme, Türk hisse senetlerine olan ilginin artmasında kilit rol oynadı.

Hem yurt içi hem de yurt dışı piyasalardaki bu dinamik, yatırımcıları riskli varlıklara geri döndürme konusunda başarılı oldu. Borsa İstanbul'da hisse satın alma arzusunun artması, devam eden haftalarda endekslerin daha yüksek seviyelere ulaşabileceğinin sinyalini verdi.

Asya Piyasalarında Rekor Seviyeler

Türk piyasasında gözlenen yükseliş, Asya borsalarında da yankı buldu. Tokyo Borsası'nda record kıran yükselişler kaydedilirken, Seul borsası da barış haberlerine güçlü tepki gösterdi. Petrol fiyatlarının düşeceğine yönelik beklentiler, enerji ithalatçısı olan Japonya için büyük bir avantaj sağladı; ülkenin enerji maliyetlerinin azalması ekonomiye direkt fayda sağlamış oldu.

Ayrıca SpaceX'in halka arz olması haberinin Asya'daki teknoloji şirketlerine olan ilgisini artırması, bölge genelinde risk iştahının canlanmasını destekledi. Ancak Japonya Merkez Bankası'nın ilerleyen günlerde açıklayacağı faiz kararı, Asya piyasalarının yakın dönem dinamiklerini şekillendirecek en önemli faktör olarak kaldı. Banka, yüksek enflasyon baskıları karşısında politika faizini 1995'ten bu yana ilk kez yüzde 1 seviyesine yükseltme beklentisinde bulunuluyordu.

İddialar ve Belirsizlikler

Anlaşmanın olumlu etkisine rağmen, bazı pazar katılımcıları anlaşmanın detaylarının tam olarak netleştirilmediğini vurguluyorlar. Denizcilik sektöründe ticari operasyonların tam şekilde ne zaman başlayacağı, Hürmüz Boğazı'ndaki kargo sevkiyatlarının hangi hızda normal seviyelere döneceği gibi konularda henüz net açıklama yapılmamıştır. Bu belirsizlik, petrol fiyatlarındaki düşüşün hızını ve kapsamını etkileyebilecek önemli bir faktör olarak değerlendiriliyor.

JPMorgan stratejisti Ward, bu konuda Çin'in kritik bir rol oynayacağını belirterek, ülkenin yurt içi ekonomisindeki zayıflık nedeniyle İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasına müsaade etmeyeceğini öngörmüştür. Ward ayrıca İran'ın petrolünü karaborsadan resmi kanallara kaydırmasının petrol fiyatlarındaki düşüşü daha hızlandırabileceğini öngörmektedir.