Mali Suçları Araştırma Kurulu Yeni Kurallarla Yabancıların Hesap Açışını Sınırladı

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından güncellenmiş Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Genel Tebliği, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme, Türk vatandaşı olmayan gerçek kişilerin uzaktan hesap açma işlemlerini baştan sona değiştirerek, finansal kurumlar ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları için sıkı yükümlülükler getirdi. Düzenleme, suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesi amacıyla müşteri kimliğinin doğrulanmasına ilişkin usul ve esasları yeniden belirliyor.

Yabancı Uyruklu Kişiler için Uzaktan Kimlik Tespiti Süreci

Yeni kurallara göre yükümlü kuruluşlar, yabancı uyruklu gerçek kişilerin kimlik doğrulamasını Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı (ICAO) standardına uygun ve yakın alan iletişimi (NFC) özelliği olan pasaportlar üzerinden yapacak. Bu konuda özel eğitim almış personel tarafından gerçekleştirilen görüntülü görüşme sırasında, pasaportun elektronik yongasındaki bilgilerle pasaport üzerinde yer alan bilgilerin eşleşmesi zorunlu hale getirildi. Doğrulamanın yapılamaması durumunda uzaktan müşteri kabulü gerçekleştirilmeyecek.

Görüşme sürecinde kişinin ve pasaport bilgilerine ait görüntüler kayıt altına alınacak. Yeni teknolojilerin kullanımına da izin verilmiş olup, yapay zekâ destekli "canlılık testi" gibi yöntemler uygulanabilir hale getirildi.

Adres Teyidi: Kritik Engel

Düzenlemenin en önemli koşullarından biri adres doğrulamasıdır. Uzaktan kimlik tespiti sırasında beyan edilen adres bilgilerinin, en geç üç ay içinde yerleşim yeri belgesi veya elektrik, su, doğalgaz gibi adres temelli hizmetlere ait faturalar üzerinden resmi olarak teyit edilmesi zorunlu oldu. Adres teyidi tamamlanmadan müşteri hesabından para transferi ve nakit çekim yapılamayacak. Bu kuralın amacı, kara para aklama ve yasa dışı finans hareketlerini engelle mektir.

Para Hareketleri ve Hesap Sınırlamaları

Yeni sistemde hesap açma işlemi tamamlandığında, müşteri hemen işlem yapabilme hakkına sahip olmayacak. Uzaktan açılan hesaplar için para hareketleri sıkı şekilde sınırlandırılmıştır: kişi yurt içi veya yurt dışında adına kayıtlı kendi hesabından para transferi yapabilecek, yurt dışına gönderilen para da yine aynı kişiye ait hesaplara aktarılabilecek. Bu düzenleme, kullanıcıları otomatik olarak "yüksek riskli" kategoride değerlendirilmeyi beraberinde getirdi.

Riskli ülkelerin vatandaşları ise pasaportla uzaktan kimlik tespiti yöntemi kullanılarak müşteri olarak kabul edilmeyecek. Finansal kurumlar, bu ülkeleri tanımlamak ve riskleri azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlü tutuldu.

Kurumların Yükümlülükleri ve İlk Adım

Müşteri kabul sürecine başlayan finansal kuruluşlar, kripto varlık hizmet sağlayıcıları ve diğer yükümlü kurumlar, müşteri kabulünün ardından bir ay içinde alınan tedbirler ve hazırlanan prosedürler hakkında MASAK'a bildirim yapacak. Ayrıca uzaktan kimlik tespiti yöntemiyle kabul edilen müşterilere ilişkin istatistiki veriler her üç aylık dönemin sonunda ilgili kurula iletilmesi gerekiyor.

Düzenleme, herhangi bir geçiş süreci öngörmeden Resmi Gazete'de yayımlandığı gün itibarıyla derhal yürürlüğe girmiş olup, finansal sistem daha şeffaf, izlenebilir ve güvenli hale getirilmesini hedeflemektedir.