Nihat Özdemir'in Limak Firması, Suudi Arabistan'da Çöl Dağlarına Yapay Göl Projesi Gerçekleştiriyor

Türkiye'nin köklü inşaat ve mühendislik firması Limak, Suudi Arabistan'ın Vizyon 2030 ekonomik dönüşüm stratejisinin en iddialı projelerinden Trojena'da önemli bir rol oynuyor. Akabe Körfezi'ne 50 kilometre mesafedeki Cebel el-Lavz dağlarında yükselen bu lüks dağ turizm merkezi, doğal su havzası bulunmayan çorak zirvelerde fütüristik bir yapay vaha oluşturacak.

Limak'ın Görevi: "Vault" Bölgesinin İnşası

Limak, projenin giriş kapısı olarak tanımlanan "Vault" (Kasa) bölümünde sorumlu rol almıştır. Bu bölümdeki en kritik işlem, yüzde 40'a varan zorlu eğimlerde tünel açma makineleriyle (TBM) gerçekleştirilen kazı çalışmalarıdır. Böyle dik eğimlerdeki tünel açılması, mühendislik açısından olağandışı teknik zorluklar sunmaktadır.

Proje Ölçeği: Üç Dev Baraj, Tek Yapay Göl

Trojena'daki yapay göl projesi, konvansiyonel hidrografik çalışmaların sınırlarını zorlamaktadır. Doğal bir su kaynağı olmayan bu zirveye 1,55 kilometrekarelik göl oluşturmak için 3 büyük baraj inşa edilmektedir:

• Ana Sıkıştırılmış Beton Barajı: 145 metre yükseklik, 475 metre uzunluk, 2,7 milyon metreküp beton kapasitesi
• Kaya Dolgu Barajı: 84 metre yükseklik, 490 metre uzunluk, 4 milyon metreküp kaya malzemesi
• Büyülü Orman Barajı: 38 metre yükseklik, 700 metre uzunluk, alt yapı bağlantısı sağlama

Göl sularının yönetimi için özel tünel sistemleri kurulurken, Büyülü Orman'dan Göl Köyü'ne uzanan 225 metrelik dev tünel hattı da dönemsel su dengesini sağlayacak şekilde tasarlanmıştır.

Sürdürülebilir Mühendislik: Kaya Geri Dönüşümü

Proje, çevresel akılcılık açısından önemli bir yaklaşım göstermektedir. Göl yatağını oluşturmak için dağlardan haftalık 90 bin metreküp hızla kazılan kayalar, şantiye dışına atılmak yerine doğrudan barajların gövde dolgusunda ve göl tabanı kaplamasında hammadde olarak yeniden kullanılmaktadır. Bu döngüsel ekonomi modeli, taşıma maliyetlerini ve çevresel etkisini önemli ölçüde azaltmaktadır.

Zaman Çizelgesi ve Hedefler

Henüz inşaatı tamamlanmamış olan Trojena, 2029 Asya Kış Oyunları'nın resmi merkezi olarak seçilmiş durumdadır. 30 kilometreyi aşan pistleriyle bölge, Körfez'in ilk açık hava kayak merkezi unvanını alacaktır. Cebel el-Lavz bölgesinin 2.600 metrelik yüksekliği, kış aylarında sıcaklıkların sıfırın altına düştüğü ve doğal kar yağışının görüldüğü bir iklim yaratmaktadır. Bu sayede su sporları (kano, su bisikleti) ile kış sporlarının (kayak) aynı alanda ve aynı mevsimde gerçekleştirilebilmesi mümkün olacaktır.

Mimarinin Sembol: "The Bow" Yapısı

Proje başına tasarlanan en dikkat çeken mimari unsur, ana barajın ön yüzünde vadi boşluğunun üzerinde asılı duracak olan "The Bow" (Yay) adlı yapıdır. Bir geminin ön kısmı şeklinde tasarlanan bu ikonik bina, lüks otel, yaşam alanları ve ağırlama tesisleri içerecek şekilde planlanmıştır.

Şantiye Operasyonları

Mühendislik firması Webuild tarafından yönetilen şantiyede, doğrudan ve dolaylı olarak 10 binden fazla işçi ve mühendis aralıksız görev yapmaktadır. Şu ana kadar göl yatağını oluşturmak için dağlardan 3 milyon metreküpten fazla kaya kazılmıştır. İtalyan şirket Webuild, Trojena dağlarındaki bu yapay göl ve kayak merkezinin inşasını 4,7 milyar dolarlık sözleşme karşılığında üstlenmiştir.

Bağlam: NEOM ve Vizyon 2030

Trojena projesi, Suudi Arabistan'ın petrol dışı gelirleri artırmaya yönelik Vizyon 2030 stratejisinin en radikal bileşenlerinden biridir. 500 milyar dolarlık NEOM mega kenti, teknoloji, turizm ve yapay zeka merkezlerine dönüşecek şekilde planlanmıştır. Trojena bu ekosistemde, lüks dağ turizmi ve spor etkinlikleri üzerine odaklanmış bölge rolünü oynayacaktır.