Sahra Çölü'nün 250 Milyon İnsanı Tehdit Ettiği Ortaya Çıktı, 11 Ülke Dev Yeşil Duvar Projesi Başlattı

Afrika'nın 11 ülkesi, Sahra Çölü'nün yıllık olarak güneye 45 ila 60 santimetre ilerlediği bölgede devasa bir ağaçlandırma ve yeşil alan koruması projesi yürütüyor. Cibuti'den başlayıp Senegal'e kadar uzanan yaklaşık 8 bin kilometre uzunluğundaki bu "Büyük Yeşil Duvar" girişimi, çölleşmeyle karşı karşıya olan Sahel bölgesini tarıma kazandırmak, 10 milyona yakın yeni istihdam alanı oluşturmak ve 250 milyon ton karbondioksit emilimi sağlamayı hedeflemiş durumda. Ancak Afrika Birliği'nin desteğiyle 19 yıl önce başlatılan projenin yalnızca yüzde 18'i tamamlanabilmiş olması, bu ambitiyöz çabanın ne denli zorlayıcı olduğunu gösteriyor.

Çölleşmenin Gerçek Boyutu

Sahel kuşağı, tropikal savanlarla kuraklık çölü arasında yer alan kritik bir geçiş bölgesidir. Birleşmiş Milletler verilerine göre, Sahra Çölü her yıl 45 ila 60 santimetre güneye doğru ilerlemektedir. Bu hızla ilerleyişinin arkasında küresel ısınma yatmaktadır; bölgedeki sıcaklık artışı son yüzyılda dünya ortalamasının 1,5 derece üzerine çıkmıştır.

BM uzmanları, eğer acil ve ölçeklenebilir önlemler alınmadığı takdirde 2050 yılına kadar bu bölgeden yaklaşık 250 milyon insanın iklim değişikliği ve çölleşme nedeniyle göç etmek zorunda kalabileceğini uyarmaktadır. Bu durum yalnızca kıtasal bir tarım krizine değil, aynı zamanda küresel göç dalgalarına ve insani bir felaketine sebep olabilecektir.

31 Milyar Dolarlık Yeşil Duvar Projesi

Proje kapsamında 100 milyon hektar alanın restore edilmesi ve 250 milyon ton karbon emilimi 2030 yılına kadar gerçekleştirilmesi hedeflenmiştir. Etiyopya, Senegal ve Nijerya gibi bazı ülkeler arazi canlandırma konusunda belirli başarılar göstermişse de, diğer bölgelerde siyasi istikrarsızlıklar, askeri darbeler ve mali yönetim zafiyetleri ilerlemeyi ciddi şekilde engellemiştir.

31 milyar dolarlık bu dev bütçe karşılığında elde edilen somut sonuçlar şu ana kadar sınırlı kalmıştır. Yetersiz altyapı, lojistik sorunları ve yolsuzluk gibi faktörler, Cibuti'den Senegal'e uzanan bu yeşil koridorun tamamlanmasını zorlaştırmaktadır.

Basit Ama Etkili Çözümler: Yarım Ay Tekniği

Bölgede uygulanmakta olan bir yöntem, küresel projeler kadar pahalı olmasa da dikkate değer sonuçlar vermektedir. Senegal'de yaygınlaşan "yarım ay" (Half Moon) tekniğine göre, yaklaşık 4 metre çapında elle kazılan çukurlar, yağmur suyunu tutmakta ve toprağın nemli kalmasını sağlamaktadır. Bu eski yöntemi yeniden uygulamaya başlayan bölge, darı, sorgum, bamya ve domates gibi kuraklığa dayanıklı ürünlerin yeniden yetiştirilmesine olanak tanımıştır.

Su tutma kapasitesi artan topraklarda bitki örtüsü geri dönmeye başlamış, daha önce verimsiz kabul edilen arazılar tekrar tarıma kazandırılmıştır. Bu grassroots yaklaşım, merkezî projelerin yanında bölge halkının kendi eleriyle çölleşmeyle mücadele etmesini mümkün kılmıştır.

Engeller ve Gerçekçi Beklentiler

Projenin henüz yüzde 18'lik kısmının tamamlanması, geriye kalan 82 yıllık sürecin ne kadar zorlayıcı olacağını göstermektedir. Sahel bölgesindeki siyasi oyunlaşma, kaynakların yeterli şekilde tahsis edilememesi ve teknik imkanların sınırlılığı, bu ekolojik seferberliğin hızını kesmektedir.

Ancak proje savunucuları, bölgede yaratılması amaçlanan 10 milyona yakın yeşil istihdam alanının, kuraklık ve yoksullukla karşı karşıya olan milyonlarca insana ekonomik bir şans sunabileceğini ifade etmektedir. Ağaçlandırma çalışmaları sayesinde topraklar stabilize olacak ve kuraklığın yıkıcı etkileri hafifleyecektir.