TBMM Basın İlan Kurumu'na Yeni Ceza Yetkisi Veriyor, Muhalefet Anayasa Mahkemesi Kararını Hatırlatıyor

TBMM 23 Haziran Salı günü başlayacak haftalık çalışmalarında, basına yönelik yeni müeyyideler içeren "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"ni görüşecek. Teklifin ilk 13 maddesi önceden kabul edilen düzenlemede, Basın İlan Kurumu'na (BİK) haber sitelerinin niteliklerine göre resmi ilan dağıtımını kesme veya sınırlama yetkisi verilmesi öngörülüyor.

Teklifte Yer Alan Basın Düzenlemeleri

Torba kanun teklifinin basınla ilgili maddeleri, internet haber sitelerinin vasıfları, haber sayısı, içerik kapasitesi, kadro yapısı ve okur kitlesine ilişkin kriterler belirlemek için BİK Genel Kurulu'na yetki vermektedir. Buna göre, bu kriterleri karşılamayan veya BİK tarafından belirlenen ödevleri yerine getirmeyen haber sitelerine karşı, ilhali niteliği ve ağırlığına göre 1 günden 10 güne kadar ilan kesme müeyyidesi uygulanabilecektir.

Gazete ve dergilere ilişkin de benzer düzenleme getirilmektedir. BİK, bu yayın organlarının vasıflarını ya da mesleki ödevlerini yerine getirmedikleri tespit edildiğinde, aynı ceza mekanizmasını devreye sokabilecektir.

Muhalefet Anayasa Mahkemesi'nin Kararını Hatırlatıyor

CHP Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, teklifin Anayasa Mahkemesi'nin önceki bir iptal kararına rağmen benzer yetkiyi yeniden getirmeye çalıştığını belirterek sert tepki gösterdi. Çakırözer, 2019 ve 2020 yıllarında BİK tarafından verilen ilan kesme cezalarının, yüzde 76'sının (2019) ve yüzde 50'sinin (2020) sadece üç gazeteye—Cumhuriyet, BirGün ve Evrensel—kesildiğini açıkladı.

"Anayasa Mahkemesi bu giyotine 'dur' dedi, 'Bu yapılan, basın özgürlüğünün sistematik ihlali' dedi. Ama şimdi yeniden resen ceza yetkisini bizden istiyorsunuz." — CHP Milletvekili Utku Çakırözer

Çakırözer, BİK'in İletişim Başkanlığı'na bağlanmasının ardından kurumda "kötü ve keyfi yönetim"in hâkim olduğunu, özellikle iktidarı eleştiren yayın organlarının ceza almaya maruz kaldığını ileri sürdü. Muhalefet sözcüsü, bu yetkinin "militan bürokratlar" ve "iktidar yanlısı meslek örgütleri" tarafından kötüye kullanılabileceğine dikkati çekti.

Teklifin Diğer Hükümlerine Ait İlgili Getirişler

Basın düzenlemelerinin yanı sıra, torba kanun teklifi çeşitli sektörlere ilişkin hükümler de içermektedir. Taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis aracı ticari plakalarının devri katma değer vergisi (KDV) istisnasına tabi tutulacaktır. Taksi şoförlerinin elektronik ücret toplama sistemi olmaksızın elde ettikleri hasılat, talep halinde belgelendirilerek vergilendirilecektir.

Teklifin başka bir maddesi, il özel idareleri ve belediyelerine ait taşınmazların satış bedelinin peşin veya taksitle ödenmesine izin vermektedir.

Sayıştay Başkanlığı Seçimi de Söz Konusu

Aynı hafta içinde TBMM Genel Kurulu'nda, Sayıştay Başkanlığı için seçim yapılması da beklenmektedir. Başkanlık, Plan ve Bütçe Komisyonu tarafından belirlenen Metin Yener (şu anki Sayıştay Başkanı) ile Bahtiyar Sazlık (Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı Bütçe Genel Müdürü) arasından seçilecektir. Seçim gizli oyla yapılacak ve TBMM üye tamsayısının dörtte birinin 1 fazlası sayıda oyun desteği gerekecektir.