Anayasa Mahkemesi, Berat Albayrak'ın Tazminat Davasında CHP'nin Başvurusunu Reddetti

Anayasa Mahkemesi'nin verdiği karar, eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak ile CHP arasındaki uzun süreli hukuki mücadelede son noktayı koydu. Yüksek Mahkeme, CHP'nin 2021 yılında sosyal medya hesaplarında paylaştığı ve Albayrak hakkında "128 milyar dolar" iddiasını içeren videoya ilişkin tazminat hükmünün iptal edilmediğine karar verdi. Mahkeme, söz konusu açıklamaların siyasi eleştiri sınırlarını aşarak kişisel şeref ve itibarına saldırı mahiyetinde olduğunu belirtti.

Davaya Giden Yol

Eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, dönem sırasında Merkez Bankası'nın aldığı para politikası kararlarından kaynaklanan tartışmaların ortasında yer aldı. CHP yönetimi ve partinin kamuoyu temsilcileri, 2020 ve sonrasında Albayrak'a yönelik çeşitli açıklamalar yaptı. Albayrak'ın sorumluluğu altında Merkez Bankası rezervlerinin azalmasını inceleyen CHP, Şubat 2021'de Albayrak'ın şeref ve itibarına zarar verdiğini öne sürülen kurgu içerikli bir video sosyal medyada paylaştı. Bu paylaşım, Albayrak'ın hukuki haklarını kullanan avukatlarının dava açmasına neden oldu. Dava dilekçesi 24 Şubat 2021 tarihinde mahkemeye sunuldu.

İlk Derece Mahkemesinin Kararı

İstanbul Anadolu 29. Asliye Hukuk Mahkemesi, dava dosyasını inceledikten sonra kararını açıkladı. Mahkeme, CHP'nin bazı açıklamalarını siyasi eleştiri kapsamında kabul etse de, 19 Şubat 2021 tarihinde paylaştığı video paylaşımını tamamen farklı değerlendirdi. Yargıç, söz konusu görsellerin ve ifadelerin Albayrak'a yönelik açık bir suç isnadı ve karalama niteliği taşıdığına karar verdi. Sonuç olarak mahkeme, CHP'yi 40 bin lira manevi tazminat ödemeye mahkum etti. Kararın temel sebebi, iddialar için tarafın herhangi bir somut delil veya resmi veri sunamaması oldu.

İstinaf ve Anayasa Mahkemesi Süreçleri

Karar karşısında adalet arayışını sürdüren CHP, 2022 yılında İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne itiraz etti. İstinaf dairesinin 22 Haziran 2022 tarihinde açıkladığı karar, ilk derece mahkemesinin hükmünü tasdik etti. Bölge mahkemesi, dava konusu video paylaşımında kesin yargı bildiren ağır ithamlar yapıldığını fakat CHP'nin bu iddiaları destekleyecek resmi mahkeme kararı, veri veya somut delil ortaya koyamadığını kayda geçirdi.

Tüm hukuki kararlara rağmen direnen CHP, meselenin "ifade özgürlüğü" ihlali olduğu öne sürerek Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulundu. AYM Birinci Bölümü, başvuruyu esastan inceleyerek CHP'nin başvurusunu reddetti. Yüksek Mahkeme'nin kararında dikkat çeken bir nokta, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu'na göre para politikaları ve işlemlere ilişkin kararların Merkez Bankası'nın kendi kurumsal organları tarafından alındığı belirtilmesiydi. Bu da CHP'nin Albayrak'a doğrudan sorumluluk yüklemesinin hukuki temelsizliğini ortaya koydu.

Mahkemenin Ana Tespitleri

AYM'nin kararında, ifade özgürlüğü hakkı ile kişilerin şeref ve itibarının korunması hakkı arasında adil bir dengenin kurulması gerektiği vurgulandı. Mahkeme, derece mahkemelerinin çıkarları dengelerken sahip oldukları takdir paylarını aşmadığına hükmetti. Sonuç olarak yerel mahkemenin tazminat kararı yerinde bulundu. İstinaf dairesinin geri çevirme kararı da onanmış oldu.

Kararın önemli bir diğer yönü, Anayasa Mahkemesi'nin silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerine ilişkin CHP'nin iddiasını kabul edilemez bulmasıdır. Mahkeme, hukuki süreçte tarafların tüm savunma haklarını kullandığını belirtti.