Yargıtay, SGK'nın Geç Bağladığı Emekli Maaşına Faiz Ödenmesine Hükmetti

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, emeklilik hakkı kazandıktan sonra aylığı geç bağlanan bir vatandaşın dosyasında yerel ve istinaf mahkemelerinin kararlarını bozarak önemli bir emsal niteliğinde karar verdi. Kararın ana çıkmazı, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun yasal 3 aylık işlem süresi içinde maaş bağlamaması halinde ne tür faiz yükümlülüğü doğduğu sorusunu yanıtlıyor. SGK Başuzmanı İsa Karakaş tarafından Türkiye Gazetesi'nde aktarılan bu karar, milyonlarca emeklilik adayının hak arama sürecinde önemli bir kırılma noktası oluşturuyor.

Davaya Konu Olan Olaylar

2018 yılında yaşlılık aylığına hak kazandığını iddia eden sigortalı, Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan iki talep getirdi. Birincisi, 13 Temmuz 2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının resmi olarak tespit edilmesi; ikincisi ise, bu tarihten itibaren biriken ve ödenmesi gereken tüm aylıkların, banka mevduat faiz oranı esas alınarak hesaplanması idi. Vatandaş, gecikme faizi olarak bankaların uyguladığı en yüksek mevduat faizinin kendisine ödenmesini talep etti. Kurumun vekili ise başvuru tarihinde emeklilik şartlarının oluşmadığını savunarak davanın reddini istedi.

Mahkeme Kararları ve Çelişkiler

İlk derece mahkemesi, sigortalının 1 Ekim 2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığını tespit ederek, 1 Ekim 2018 ile 1 Nisan 2019 tarihleri arasında eksik ödenen 7 bin liralık aylığın yasal faiz ile birlikte SGK tarafından ödenmesine hükmetti. Bölge Adliye Mahkemesi ise Sosyal Güvenlik Kurumu'nun itirazını inceledikten sonra ilk derece mahkemesinin kararını hukuk ve usule uygun bularak onadı. Ancak işin ilginç kısmı burada başladı: Sosyal Güvenlik Kurumu'nun itirazını reddeden Bölge Adliye Mahkemesi bile, her iki mahkemenin prosedürde hata yaptığını görmemiş olarak görünüyordu.

Yargıtay'ın Saptadığı Usul Hataları

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, dosyayı detaylı şekilde inceleyerek hem ilk derece hem de istinaf mahkemelerinin kararında üç temel usul ve esas hatası olduğunu belirledi:

• Kuruma Sorulmadan Bilirkişi Raporu: Davacı dilekçesinde hak ettiği aylık miktarını açık şekilde belirtmemesine rağmen, mahkemenin SGK'dan resmi hesaplama talep etmeden doğrudan bilirkişi raporu üzerinden miktar tespit etmesi prosedür kurallarına aykırı bulundu.
• Kesinti Tarihi Hatasında Tutarsızlık: Sigortalıya 1 Mayıs 2019 tarihinde yeniden aylık bağlandığı anlaşılmış, ancak mahkeme kesinti dönemini 1 Nisan 2019 ile bitirmiştir. Bu tarih hatasının sonuç değiştirici bir etki taşıdığı vurgulandı.
• 3 Aylık Yasal Süre Kuralı Göz Ardı Edildi: Yüksek Mahkeme, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda SGK'nın işlemleri tamamlaması için 3 aylık yasal bir süre bulunduğunu ve bu süresi aşan gecikmelerde faiz hakkının doğduğunu açıkça belirtti.

Kararın Emsal Niteliği

SGK Başuzmanı İsa Karakaş, bu kararın neden önemli olduğunu şöyle özet geçti: "Bu karar, milyonlarca emeklilik adaylarını doğrudan ilgilendirir. SGK, emekli maaşınızı en geç 3 ay içinde bağlamak zorundadır. SGK bu 3 ayı geçtiğinde, sizin faiz talep etme hakkınız başlıyor." Kararın emsal niteliğinde olması, bundan sonra benzer durumlarda mahkemelerin referans alacağı bir ön karar olmasını sağlıyor. Yargıtay'ın bu şekilde net bir hukuki çerçeve çizmesi, emeklilik aylıklarının gecikmeli bağlanması ile karşılaşan vatandaşların adli yolda daha güçlü bir konumda olacağını gösteriyor.

Uygulamada Nelerin Değişeceği

Kararın uygulanması sonrasında, SGK'dan emeklilik maaşını geç alan vatandaşlar iki önemli hakka sahip olacak. Birincisi, yasal faiz hesaplamasının yapılırken kuruma sorulması zorunluluğu; ikincisi ise, kesinti dönemi ve faiz başlangıç tarihinin kesin şekilde belirtilmesi gerekliliği. İlk derece ve istinaf mahkemeleri bu standartları uygulanırken, SGK'nın kendi hesaplamalarını mahkemelere sunması gerekecek. Eğer SGK bu bilgileri sunmazsa, mahkemeler artık bilirkişi raporuna güvenmeyerek dosyayı tekrar inceleyecek.