12. Yargı Paketi Çocuk Cezalarını Artırırken Miras Satışında Mirasçılara Öncelik Verdi

Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan 12. Yargı Paketi taslağı, suça sürüklenen çocuklara verilen cezaları önemli ölçüde artırırken, miras yoluyla devralan taşınmazların satışında mirasçılara öncelik verecek. 59 maddeden oluşan ve 19 ayrı yasada değişiklik öngören taslak, hem çocuk adalet sisteminde hem de gayrimenkul hukuku alanında köklü değişimler getiriyor.

Çocuk Cezalarında Keskin Artış

Pakete göre 12-15 yaş grubundaki çocuklara ağırlaştırılmış müebbet cezası gerektiren suçlarda verilen hapis cezası üst sınırı 15 yıldan 18 yıla çıkarılıyor. Müebbet hapis yerine verilen 9-11 yıl aralığındaki ceza ise 10-12 yıl aralığına yükseltiliyor. Süreli hapis cezalarında indirim sonrası üst sınır da 7 yıldan 9 yıla çıkıyor.

15-18 yaş grubu için çıkış daha sert: ağırlaştırılmış müebbet suçlarda üst sınır 24 yıldan 27 yıla yükseltiliyor. Müebbet yerine verilen ceza 12-15 yıl aralığından 15-18 yıl aralığına taşınıyor. En önemli değişiklerden biri ise koşullu salıverilme hesaplamasında: 15 yaş altında uygulanan "1 günün 2 gün sayılması" kuralı kaldırılıyor, 1 gün 1 gün esasına dönülüyor. Bu değişiklik hükümlülerin cezaevinde daha uzun süre kalacağı anlamına geliyor.

Hâkimlere ise belirli koşullarda ceza indirimi uygulamama yetkisi tanınıyor. Bu yetki "kusurun ağırlığı, suçun işleniş şekli, işleme saikı ve önceki sabıka durumu" gibi faktörlere bağlanıyor.

Aile Sorumluluk Cezaları Artırılıyor

Kahramanmaraş'ta bir çocuğun okulda silahla saldırı düzenlemesine referans veren taslak, aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali suçunun cezasını yükseltiyör. Alt sınır 1 aydan 3 aya, üst sınır 1 yıldan 2 yıla çıkarılıyor. Hamile eşe karşı işlenirse ceza 6 aydan 2 yıla yükseliyor. Çocukların güvenliğini ağır tehlikeye sokan durumlarda ise ceza 1 yıldan 3 yıla çıkıyor.

Miras Satışında Mirasçılara İlk Hak

Pakette sadece çocuk cezaları değil, aile mülkiyetini koruma amaçlı düzenlemeler de yer alıyor. Mirasçılar arasında anlaşma sağlanamadığı durumlarda taşınmazın satışında ilk ihale yalnızca mirasçılar arasında yapılacak. Bu aşamada satış gerçekleşmezse taşınmaz ancak o zaman üçüncü kişilere açık bir ikinci ihaleyle sunulacak.

Gayrimenkul hukuku uzmanları bu düzenlemenin aile konutlarının ve tarım arazilerinin dışarı satılmasını engelleyeceğini vurguluyor. Mevcut sistemde mirasçılar arası anlaşmazlıkta taşınmaz doğrudan genel açık artırmaya çıkıyor, bu da harici alıcıların avantaj sağlamasına neden oluyor.

İhale Suiistimallerine Yaptırım

Taslak ayrıca ihale süreçlerindeki usulsüzlükleri cezalandırıyor. İhaleyi kazanıp ödeme yapmayan kişilerin teminatı yanacağı gibi, sundukları teklif bedelinin yüzde 5'i oranında idari para cezası da ödenecek. Bu cezalar yapay fiyat artışlarını, sonuçsuz ihaleler için girişilen harekâtı ve hukuki sürecin uzatılmasını engellemek amaçlı.

Ortaklığın giderilmesi ihalelerinde de değişiklik geliyor: taşınmazda pay sahibi olan mirasçılar ihaleye katılırken teminat yatırmakla yükümlü hale getiriliyor. Uzmanlar bu düzenlemenin ihalede ciddiyeti artıracağını ve işlemleri hızlandıracağını değerlendiriyor.