15 Temmuz Darbe Girişiminin 10. Yılında Üniversiteler Fetullahçı Zihniyetle Mücadeleyi Vurguluyor

Darbe girişiminin ilk on yılı güvenlik ve hukuki alanlarda önemli ilerlemeler sağlasa da, bu yılın ikinci on yılına gelinirken akademik çevreler, FETÖ gibi yapıları mümkün kılan düşünsel zeminlere odaklanmaya başladı. Hem İstanbul'da hem de Samsun'da gerçekleştirilen yüksek öğretim kurumları toplantılarında, örgütsel tasfiyenin tek başına yeterli olmadığı, onu destekleyen ahlak ve otorite anlayışının ayrıntılı şekilde incelenmesi gerektiği ortaya konuldu.

Akademinin 10 Yılık Değerlendirmesi: Örgütten Zihniyete Geçiş

Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi tarafından "10. Yılında 15 Temmuz: İrade Bizim, Zafer Bizim" adı altında düzenlenen panel ve sergi programına katılan Rektör Prof. Dr. Nevzat Şimşek, aradan geçen on yılın, 15 Temmuz'un anlamını daha da belirgin hale getirdiğini ifade etti. Şimşek, darbe girişiminin sadece devlet kurumlarını hedef almadığını, bunun yerine Türkiye'nin bağımsız geleceği, milletin kaderine yön verme iradesi ve devletin karar alma kabiliyetinin tamamen hedef alındığını belirtti.

Samsun Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mahmut Aydın ise perspektifi biraz daha derinleştirerek, bundan sonraki dönemde teşebbüsün tekrarlanmaması için neler yapılması gerektiği üzerinde durulması gerektiğini söyledi. Aydın'a göre, her örgüt belirli bir düşünce biçimi ve ahlak anlayışının ürünüdür; örgütler tasfiye edilebilse bile, onları mümkün kılan zihniyet dönüştürülmediği sürece aynı kalıplar farklı isimler altında tekrar ortaya çıkacaktır.

Hakikat Tekelciliği: Söz Konusu Olan Temel Mekanizma

Akademik çevrelerin özel olarak vurguladığı kavram, "hakikat tekelciliği"dir. Bu yaklaşımda kişi ya da grup, hakikati arayan bir konumda değil, ona zaten sahip olduğunu düşünen bir konumda yerleşir. Samsun etkinliğinde, Samsun Üniversitesi Rektörü, kapalı yapılarda tek bir kişinin yorumunun mutlak hale nasıl geçtiğini analiz etti: Zaman içinde lider, dini anlatan kişi olmaktan çıkarak dinin kendisini tanımlayan kişi haline gelir.

"Kur'an'ın yerini yorum, yorumun yerini lider, liderin yerini ise mutlak otorite alır. Eleştirmek ilmi bir faaliyet olmaktan çıkarak sadakatsizlik, ihanet olarak değerlendirilir."

Bu süreçte birey, hakikati araştırmayı bırakır ve lidere uymanın yeterli olduğunu düşünmeye başlar. Akademisyenler, Fetullahçı yapının inşa ettiği zihniyet sisteminin tam da bu mekanizmaya dayandığını vurguladı.

Batılı Devletlerin 15 Temmuz'a Bakışı ve Küresel Boyut

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanı Prof. Dr. Muhittin Ataman, olayı batı perspektifinden analiz edilmesinin önemine dikkat çekti. Ataman'a göre, 15 Temmuz gecesi Batılı ülkelerin haber koverajı, ordunun darbe girişimini başarısızlığa uğrattığı sabahtan itibaren Türkiye yönetimini kötüleme eğilimi göstermiştir. Bu durum, olayın sadece iç bir sorun olmadığını, küresel güç mücadelelerinin, vekalet savaşlarının ve bölgesel hesapların Türkiye üzerinde nasıl baskı oluşturduğunu ortaya koymaktadır.

On Yılın Başarıları, Yeni Dönemin Zorlukları

Rektörler, geçen on yılda devlet kurumlarının kapasitesinin belirgin biçimde güçlendirildiğini ve örgütsel yapının büyük ölçüde tasfiye edildiğini kabul ederken, bu başarıların yeterli olmadığını da vurguladı. Zihniyet tasfiyesinin, kurumsal tasfiye kadar veya daha da uzun süreli bir çaba gerektirdiği değerlendirilmektedir. Akademik çevreler, üniversitelerin bu mücadelede merkezi bir rol oynayabileceğini belirtmiş, hafıza, siyaset ve medya arasındaki ilişkileri sorgulamayı teşvik eden panellere devam edeceğini açıklamıştır.