Alkol Cezası Uygulamasında Çifte Standart İddiası: Bireylerin Sosyal Medya Paylaşımları Gözden Geçiriliyor

Sosyal medya platformlarında alkollü içecek görselleriyle yapılan paylaşımlar, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından "alkol reklamı" kapsamında değerlendirilerek idari yaptırım uygulanıyor. Son dönemde gündeme gelen bu uygulamada çifte standart iddiaları yükselmişken, bireylerin yaşadığı zorluklar dikkat çekiyor.

Oyuncu ve Emeklinin Aldığı Cezalar

Menteşe ilçesinde yaşayan sinema oyuncusu Yiğit Dören, takipçileriyle anı paylaşmak amacıyla yaptığı sosyal medya paylaşımları sebebiyle Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı tarafından 82 bin 244 lira idari para cezası ile karşı karşıya geldi. Dören, paylaşılan içeriklerde hiçbir ticari veya reklamsal amaç taşımadığını, sadece vergisini ödeyerek satın aldığı ürünü tüketirken çektiği fotoğrafları kişisel hesabında paylaştığını savunuyor.

Benzer bir durum İzmir'de yaşayan 67 yaşındaki Şükrü Mısırlıoğlu'na da yaşandı. Arkadaşlarıyla kurduğu alkollü sofrayı sosyal medyada paylaşan Mısırlıoğlu, 81 bin lira ceza aldı. Mısırlıoğlu, paylaşımın altına "İsraf yapmayın, porsiyonları küçültün diyorlar. İyi de bizim porsiyonlar hiç büyümedi ki" şeklinde yazı yazdığını belirterek, bunun neden ceza sebebi olduğunu anlayamadığını ifade etti.

Çifte Standart ve Mahkeme Başvuruları

Dören, açıklamasında yakın zamanda kurulan ve isminin alkollü bir içecek markasına benzetilen bir partinin logosu ve adının sosyal medyada birçok siyasetçi ve kişi tarafından kolajlanarak paylaşıldığına dikkat çekti. Özellikle, eski Ankara Büyükelçisi Melih Gökçek'in yeni partinin logosuyla alkollü markayı birleştiren görseller paylaştığını hatırlattı.

"Bu partinin ismi ve logosu Türkiye'de satılan bir alkollü içecek markasına benzetildiği için birçok kişi ve siyasetçi sosyal medyada o iki görseli kolajlayarak paylaştı. Acaba tarafıma uygulanan bu ceza o kişilere de uygulanacak mı?" — Yiğit Dören

Dören, 60 bin liranın üzerindeki cezanın asgari ücretle çalışan bir kişinin iki aylık emek karşılığına geldiğini belirterek, cezanın iptali için Muğla Nöbetçi Sulh Ceza Hakimliğine başvurdu. Avukatı aracılığıyla verdiği savunmada, paylaşımlarının reklam veya tanıtım amacı taşımadığını vurguladı.

Yasal Düzenleme ve Kapsamı

Tarım ve Orman Bakanlığı'na göre, ilgili mevzuat alkollü içecek üreticileri, ithalatçıları ve pazarlayıcılarının reklam, tanıtım ve sponsorluk faaliyetlerine yönelik kuralları içeriyor. Ancak bazı uygulamalarda bireylerin kişisel paylaşımları da "alkol reklamı" kapsamında değerlendirilmektedir.

Sosyal medyada son günlerde "içkili masa paylaşanlara 103 bin lira ceza kesilecek" şeklinde yayılan iddialar, yasanın kapsamını tam olarak yansıtmıyor. Gerçekte, mevzuat bireylerin kişisel tüketim anılarından ziyade, firmalar ve işletmelerin reklam faaliyetlerine odaklanmakta, ancak uygulamada gri alanlar bulunmaktadır.

Ekonomik Yük ve Hukuki Süreç

Ceza alan kişilerin en büyük yakınması ekonomik zorluktur. Mısırlıoğlu, emekli maaşının belirli bir düzeyde olduğunu ve bu parayla baş edemeyeceğini söylerken, tek aylık indirimli ödeme şansından bile yararlanmaya çalışıyor. Yüzde 25 indirimle ödendiğinde dahi ceza tutarları çalışan kesim için ağır bir yük oluşturmaktadır.

Dören ve Mısırlıoğlu'nun mahkeme başvuruları, Türkiye'de sosyal medya uygulamalarının yasal çerçevesinin netleştirilmesine katkı sağlayacak olması beklenmektedir. Her iki dava da, kişisel paylaşımlar ile ticari reklam arasındaki sınırın mahkeme tarafından nasıl belirlendiğini ortaya çıkaracaktır.