Borsa İstanbul'da Servet Eşitsizliği: 30 Bin Yatırımcı 7 Milyonun Kaderiyle Oynuyor

Borsa İstanbul'a davet edilen 7 milyondan fazla yatırımcının büyük çoğunluğu zarara uğrarken, sadece 30 bin 574 kişilik bir elit grup toplam servetin yüzde 80'ini kontrolünde tutuyor. Merkezi Kayıt Kuruluşu'nun haziran verilerine göre, piyasadaki bu muazzam eşitsizlik siyasiler tarafından eleştirilirken, halka arz edilen şirketlerde yaşanan hızlı değer kaybı da küçük yatırımcıların güvenini sarsmıştır.

Sayılarla Yansıyan Eşitsizlik

Borsa İstanbul'daki yatırımcı sayısı rekor seviyelere ulaşsa da, bu büyüme dar bir kesime yararlanma imkanı sağlamıştır. 10 milyon lira ve üzeri portföye sahip yatırımcı sayısı yalnızca 30 bin 574 kişi olup, bu grup toplam yatırımcıların sadece binde 4,6'sını temsil etmektedir. Ancak söz konusu kitlenin elinde 5,04 trilyon lira bulunurken, piyasanın toplam değeri 6,30 trilyon liradır. Diğer taraftan, geriye kalan 6 milyon 688 bin yatırımcı (yatırımcıların yüzde 99,54'ü) piyasanın sadece yüzde 20'sini paylaşmaktadır.

Halka Arz Krizinin Küçük Yatırımcıya Maliyeti

Yüksek faiz ortamı ve finansal manipülasyonlar nedeniyle halka arz edilen şirketler hızla düşüşe geçmiştir. Temmuz ayında borsaya katılan Masfen Enerji, Met-Gün Enerji, Saat ve Saat, Intercity ve Albayrak Beton gibi şirketler halka arz fiyatının altında işlem görmektedir. Bu durum, "yerli ve milli yatırım" çağrısıyla borsaya davet edilen küçük yatırımcıların beklentilerini karşılamamıştır. Bewen Enerji ise piyasa koşulları nedeniyle halka arz sürecini erteleme kararı almıştır.

İddialar: Hisse Manipülasyonu ve Güven Krizi

Yeni Parti İstanbul Milletvekili Özgür Karabat, büyük portföy sahiplerinin hisse fiyatlarıyla oynadıklarını ve bu yolla küçük yatırımcıları "silkelediğini" iddia etmektedir. Karabat'a göre, büyük yatırımcılar fiyatları aşağı çekerek küçük yatırımcıları ellerindeki hisseleri ucuza satmaya mecbur bırakmaktadırlar.

Karabat, "30 bin büyük portföy sahibi içinde bazıları hisselerde oynama yapıp, küçük yatırımcıları korkutarak ellerindeki hisseleri ucuza alıyorlar" yönündeki açıklamasında hisse manipülasyonunun sermaye piyasalarına olan güveni zedelediğini vurgulamıştır.

Ekonomi Yönetiminin Sorumluluğu Tartışması

Özgür Karabat, bu durumun "açık bir soygun" olduğunu belirterek, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ve Sermaye Piyasası Kurulu yönetimini hedef almıştır. Karabat'ın eleştirilerine göre, yüksek faiz oranları, carry trade işlemleri ve fon yöneticileri gibi aktörler yüksek getiri elde ederken, küçük yatırımcı kayıp etmektedir. Borsaya gelen yeni sermayenin daralması ise bu güven zedelenmesinin doğrudan sonucu olarak görülmektedir.

Borsa Mekanizmasının Sorgulanması

Sermaye piyasalarının temel işlevi olan şirketlere uzun vadeli sermaye sağlama mekanizması, halka arz politikasının hızlandırılmasıyla sorgulanır hale gelmiştir. Sermaye Piyasası Kurulu başkanı Mahmut Sütcü döneminde halka arzların sayısındaki artış, yatırımcıların bir kısmının tepkisini çekmektedir. Özellikle temmuz ayında 12 şirketin borsaya katılırken, birçoğunun arz fiyatının altında işlem görmesi, piyasanın sağlıksız bir yapıya sahip olduğu yönündeki değerlendirmeleri güçlendirmektedir.