Brent Petrolü 93 Dolara Çeken Diplomasi: İran-ABD Anlaşması Petrol Piyasalarını Sakinleştirdi

Brent petrolün varil fiyatı, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile yürütülen müzakere sürecinin "çok iyi" ilerlediği yönündeki açıklamalarıyla 93 dolara geriledi. Orta Doğu'daki askeri çatışmaların kontrolü altında tutulabileceği beklentisi, küresel petrol piyasasında satış baskısı meydana getirerek fiyatları aşağı çekti. Söz konusu gelişmeler, yalnızca enerji sektörünü değil, altın ve borsa gibi diğer finansal piyasaları da derinden etkilemeye başladı.

Petrol Fiyatlarındaki Dönüş

Brent petrol, bir önceki işlem gününde 98,08 dolara kadar yükselmişken, büyük ölçüde geri çekildi. Son verilere göre varil fiyatı 93,24 dolar seviyesine gerilemiş, yüzde 1,1 düşüş yaşamıştır. Aynı dönemde Batı Teksas türü ham petrol (WTI) ise 89,93 dolara alıcı bulmuştur. Bu hızlı düşüş, piyasadaki beklentilerin kısa sürede nasıl değişebileceğini göstermektedir.

Daha önceki haftalarda petrol fiyatları oynaklık yaşamıştır. Hafta başında İsrail'in İran'daki askeri hedeflere yönelik operasyonları sırasında Brent petrol yüzde 4,73 artışla 97,49 dolara sıçramıştı. İran'ın İsrail'e yapacağı karşılık operasyonlarını durdurması duyurulduğunda ise fiyatlar 94 dolar seviyesine çekilmişti. Kısa vadede yaşanan bu gidişatlar, Ortadoğu'daki gerilim düzeyinin petrol piyasasında doğrudan bir fiyat mekanizması olarak işlev gördüğünü ortaya koymaktadır.

Trump'ın İran Görüşmeleri ve Bölgesel Sakinleşme Sinyalleri

ABD Başkanı Trump, İran ile görüşmelerinin seyrini değerlendirerek, önümüzdeki iki hafta içinde "tam zafer" ilan edileceğini belirtmiş ve bu anlaşmanın ABD'de benzin fiyatlarını hızla düşüreceğini savunmuştur. Söylemlerinde seçmenlere yönelik bir vurgulama da bulunmakta, Senatör Lindsey Graham'a destek çağrısında bulunmaktadır.

İsrael-İran cephanesinde de önemli sinyaller alınmıştır. Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yaptığı telefon görüşmesinde, İran'a karşı yapılacak olası geniş çaplı bir saldırının İsrail'i yalnız bırakabileceğine dair uyarı vermiştir. Trump, Netanyahu'ya "Bibi'ye ne yapacağı konusunda çok dikkatli olması gerektiğini, aksi takdirde çok yakın bir zamanda İran karşısında tek başına kalabileceğini söyledim" şeklinde bir açıklama yapmıştır.

İsrail ordusunun güvenlik kısıtlamalarının büyük bölümünü kaldırması da bölgesel gerilimin yatışacağına yönelik bir sinyal kabul edilmiştir. İç Cephe Komutanlığı yayımladığı yeni yönergede, ülke genelinde eğitim faaliyetlerine yeşil ışık yakılırken, Lübnan sınırına yakın yerleşimler için tedbirlerin devam edileceği bildirilmiştir.

Küresel Piyasalara Yansıyan Etkiler

Petrol fiyatlarındaki yükseliş döneminde, altın da satış baskısı altına girmiştir. Yükselen petrol fiyatlarından kaynaklanan enflasyon endişeleri ve merkez bankalarının faiz artırımı beklentileri altının cazibesini azaltmıştır. Altının ons fiyatı 4 bin 300 dolara gerileyerek 23 Mart'tan bu yana en düşük seviyesine inmiştir. Son haftayı 4 bin 328,6 dolardan kapanış yapan ons altın, yüzde 17,8 değer kaybetmiş; savaş öncesi seviyelere geri dönmüştür. Kapalıçarşı'daki gram altın ise 6 bin 400 lira seviyesine çekilmiştir.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi düşüş eğilimini pekiştirmiştir. Endeks güne yüzde 0,76 azalışla 13 bin 590 puandan başlamış, gün içinde 13 bin 580 seviyesine kadar gerilemiş olsa da, günün ikinci yarısında kısmi toparlanma yaşanmıştır. Ortadoğu'daki çatışma riski yanında, yapay zeka hisselerindeki "balon" endişeleri de piyasalarda satış baskısı meydana getirmiştir.

Küresel borsalar benzer hareketi göstermektedir. Güney Kore borsası haftaya sert düşüşle başlarken, Japonya Merkez Bankası'nın faiz artırımına gideceği öngörüleri Japonya borsasında satış dalgasını tetiklemiştir. ABD ve Avrupa'da endeks vadeli kontratlar haftaya negatif başlamıştır. Fed'e ilişkin faiz artırımı tahminleriyle birlikte ABD 10 yıllık tahvil faizi 5 baz puan artarak yüzde 4,58'e yükselmiş, son 20 günün en yüksek seviyesini görmüştür.

Dolar endeksi de güçlenmiş, 7 Nisan'dan bu yana ilk kez 100 seviyesini aşmıştır. Güçlenen dolar ve yükselen tahvil faizleri, alternatif yatırım araçlarının maliyetini artırıp cazibesini azaltmıştır.