Emeklilere Özel Tüketim Vergisi Muafiyetli Araç Düzenlemesi Henüz Yasalaşmadı

Emeklilere yönelik özel tüketim vergisi muafiyetli araç düzenlemesinin yasalaşması için henüz TBMM'den resmi bir karar çıkmadı. Kamuoyunda geniş ses getiren bu teklif, CHP Tokat Milletvekili Kadim Durmaz tarafından Şubat sonu - Mart başı itibarıyla TBMM Başkanlığı'na sunulmuştur. Ancak henüz genel kurulda oylanmamış, Resmi Gazete'de yayımlanmamış ve yürürlüğe girmemiştir. Bazı haber sitelerinin aksine, bu düzenleme halen bir teklif aşamasında kalmaktadır.

Düzenleme Kimleri Kapsıyor?

Haberlerde sıkça gündeme gelen "emekliler" ifadesi yanıltıcı olabilir. Teklif metni, spesifik emekli gruplarını hedef almaktadır. SSK kapsamındaki işçi emeklileri (4/1-a) ve memur emeklileri (Emekli Sandığı) bu düzenleme kapsamında yer almamaktadır.

Tekliften potansiyel olarak yararlanabilecek gruplar:

• 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamında esnaf veya sanatkâr statüsünde olanlar
• 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b maddesi (Bağ-Kur) kapsamında yaşlılık aylığı alan kişiler
• Tarım Kanunlu çiftçi emeklileri (ÇKS'ye en az 10 yıl kayıtlı, yoksulluk sınırı altında maaş alanlar)

Bu nedenle teklif "tüm emeklileri" değil, belirli sosyal güvenlik sistemi üyelerini kapsama almaktadır.

Düzenlemenin Detaylı Şartları

Eğer teklif Meclisten onay alırsa, uygulamaya dair temel koşullar şu şekilde belirtilmiştir:

• Kullanım süresi: Emeklilik tarihinden itibaren ilk 5 yıl içinde araç satın alınabilir
• Tek seferlik hak: Kişi yaşamı boyunca sadece bir kez bu muafiyetten faydalanabilir
• Araç türü: Alınacak araç binek otomobil olmalı, ticari araçlar bu kapsamdan dışlanmıştır
• Satış yasağı: Araç 5 yıl içinde satılırsa, muafiyet nedeniyle ödenmeyen ÖTV tutarı Maliye tarafından tahsil edilecektir

Teklifin ne zaman Meclisten görüşüleceği veya oylanacağı henüz belli değildir. Detaylı başvuru şartları ve uygulamaya ilişkin kurallar, düzenleme yasalaşması halinde Maliye Bakanlığı veya ilgili kurumlar tarafından açıklanacaktır.

Engelli Araç Muafiyetinde Son Durum

Benzer nitelikte, engelli bireylere yönelik ÖTV muafiyetli araç düzenlemesinde ise 27 Aralık 2024 tarihinden sonra yürürlüğe giren yeni kurallar ortaya çıkmıştır. Yüzde 90 ve üzeri engellilik oranı olan vatandaşlar bu muafiyetten yararlanabilmektedir. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 2025'te belirlenen ÖTV limiti 2 milyon 873 bin liraya yükseltilmiş olup, araçların bu limitin altında ve en az yüzde 40 yerli üretim katkısına sahip olması gerekmektedir.

Ortopedik engel nedeniyle sürücü belgesi alamayan ancak engel oranı yüzde 40 ve üzerinde olan bireyler için de muafiyet kapsamı genişletilmiştir. ÖTV muafiyetinden yararlanan araçlar MTV (Motorlu Taşıtlar Vergisi) ve ek mali yükümlülüklerden muaf tutulmuştur.

Hurda Araç Teşviki ve Beklentiler

Paralel olarak, MHP Kayseri Milletvekili İsmail Özdemir tarafından hazırlanan "Hurda Araç Teşviki" düzenlemesi de kamuoyu tarafından takip edilmektedir. 25 yaş ve üzerindeki araçların trafikten çekilmesi karşılığında sıfır kilometre araç alımında vergiye tabi tutulmaması veya indirimli ÖTV uygulanması bu teklifin ana başlığıdır.

Sektör temsilcileri tarafından olumlu karşılanan bu düzenleme, çevresel faydalar (eski araçların yüksek emisyon oranlarının azaltılması) ve trafik güvenliği iyileştirmelerini hedeflemektedir. Ancak otomotiv sektörü analisti Emre Özpeynirci gibi uzmanlar, mevcut vergi yapısı ve kamu bütçesi dengeleri göz önünde bulundurulduğunda ÖTV muafiyetli sıfır araç uygulamasının uygulanabilirliğinin düşük olduğunu vurgulamaktadırlar.