MSCI Kasım Kararını Beklerken Borsa İstanbul'da Şeffaflık Alarmı Çalıyor

Dünyanın en etkili endeks kuruluşlarından Morgan Stanley Capital International (MSCI), Borsa İstanbul'da hisse sahipliğinin açıklanması ve ağ işlemlerin düzenlenmesi konusunda kritik bir uyarı verdi. Kuruluş, uluslararası kurumsal yatırımcılardan gelen şikayetleri dikkate alarak Kasım ayına kadar somut ve inandırıcı adımlar atılmaması durumunda Türkiye piyasasının statüsü hakkında resmi danışma başlatabileceğini açıkladı.

Yatırımcıların Merkezindeki Sorun

Borsa İstanbul'da faaliyet gösteren bazı küçük ölçekli halka açık şirketlerle bağlı fonlar arasındaki koordineli işlemler, hisselerin gerçek dolaşım oranlarını çarpıtmaktadır. Bu yapı, fiili dolaşımda (free float) bulunan hisselerin sistem içinde gösterilenden çok daha az olduğu durumları ortaya çıkarmaktadır. Yabancı kurumsal yatırımcılar, bu durumun fiyat oluşumunu bozduğunu ve portföy riskinizi yönetilmesi olanaksız hale getirdiğini ifade etmişlerdir.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından yakın dönemde alınan yeni düzenleme, belirli koşullarda fonların elindeki payları halka açık kısım hesaplamasından çıkarmaktadır. MSCI bu adımı olumlu bir gelişme olarak değerlendirmiş ancak piyasa katılımcılarının bu kuralların sahadaki etkisini henüz görmediğini vurgulamıştır.

MSCI'nin Beklentileri

Uluslararası yatırımcılar ve MSCI, aşağıdaki hususlarda ilerleme görmek istemektedir:

• Şirketlerin nihai sahipliklerinin detaylı ve zamanında kamuya açıklanması
• Koordineli işlem davranışlarına karşı etkili gözetim ve yaptırım uygulanması
• Serbest dolaşımda bozulma gösteren varlıkların tespiti için kurallara dayalı şeffaf bir çerçeve oluşturulması
• Bu çerçevelerin uygulamada sonuç vermesi

Kasım Tarihi ve Olası Sonuçlar

MSCI, 2026 Piyasa Sınıflandırma Değerlendirmesi kapsamında Kasım ayındaki endeks gözden geçirmesinden önce bu adımların atılmasını beklemektedir. Marmara Capital'in analiz yöneticisi Haydar Acun, durumun ciddiyetini vurgulayarak, eğer Türkiye "Gelişen Piyasalar" (Emerging Markets) kategorisinden "Sınır Piyasaları" (Frontier Markets) kategorisine indirilirse, pasif fonlardan başlayarak yılbaşındaki aylarda milyar doların üzerinde bir çıkış yaşanabileceğini belirtmiştir.

Acun'un değerlendirmesine göre, bu hamle sadece kısa vadeli sermayelerin çıkışında değil, uzun vadede makroekonomik ve siyasi durum iyileştiğinde potansiyel olarak gelmesi beklenen on milyarlarca dolarlık yatırımın önünü de kesebilir. Türkiye'nin 1989 yılından bu yana "Gelişen Piyasalar" sınıflandırmasında kaldığı göz önüne alındığında, bu riskin boyutu anlaşılmaktadır.

Endonezya Precedent'i

Benzer sorunlar yaşayan Endonezya piyasası, MSCI uyarılarının ardından olumsuz etkilenmiş ve yabancı yatırımcılar tarafından yakıp bir yılbaşında itibaren 3,65 milyar dolar tutarında satış yapılmıştır. Jakarta endeksi bu dönemde yaklaşık yüzde 29'a yakın gerilemiştir. Türkiye'nin bu süreci yaşamaması için atılacak adımların somut olması gerekmektedir.

MSCI, denetim süreci boyunca düzenleyici adımları ve bunların sahadaki sonuçlarını yakından izlemeye devam edeceğini bildirmiştir. Kuruluşun bu uyarısı, Borsa İstanbul'da işlem gören şirketler ve yatırımcı tarafında ciddi bir alarmı tetiklemiştir.