Türkiye Haritası Değişiyor: İstanbul Emeklileri Üçe Böldü, Iş İçin Göçün Yeni Rotası Belirdi

Türkiye İstatistik Kurumu'nun yayımladığı 2025 iç göç verilerine göre ülkede 2 milyon 475 bin kişi şehir değiştirdi. Açıklanan rakamlara dayanarak çizilen göç haritası, emeklilik kararı alan vatandaşların ve yeni ev sahibi olanların tercihlerini gözler önüne serdi. Emekli olup taşınan her üç kişiden birinin İstanbul'dan ayrılması, aynı zamanda şehrin aldığı emekliler kadar çıkardığı emekliyi gösteriyor.

Geçen yıl emeklilik gerekçesiyle yaşadığı yeri değiştiren 11 bin 885 kişinin yüzde 33'ü (3 bin 344 kişi) İstanbul'dan ayrıldı. Bu oran, Ankara'nın 1080 kişi ve İzmir'in 694 kişi çıkardığı rakamlarla kıyaslandığında, başkentin emekli veren illerin açık farkla başında olduğunu ortaya koyuyor.

Ancak çarpıcı bulgu, aynı İstanbul'a emeklilik hayatı için göç edenlerin sayısı oldu. 1103 emekli, emekli olduktan sonra İstanbul'a taşınmayı seçti. Bu veriler, kentin hem emeklilik sonrası yaşam kalitesi arayan kişiler için çekici olduğunu hem de bazı emeklilerin ise daha durgun bölgelere göç etmek istediğini gösteriyor.

Emeklilerin tercih ettiği diğer destinasyonlar ise kıyı ve doğası ile bilinen illerde yoğunlaştı. Balıkesir 921 emekli ağırlayarak ikinci sırayı aldı, Ankara ise 828 emekli ile üçüncü konumda yer aldı. Muş, Bayburt ve Ardahan gibi Doğu Anadolu illeri ise on ve altında emekli göçü ile listede parmakla sayılan konumda kaldı.

Emeklilik dışında şehir değişiminde en büyük etken iş ve tayin oldu. Türkiye'de iç göç yapanlarının beşte biri — yaklaşık 488 bin 643 kişi — tayin, işe başlama veya yeni iş bulma amacıyla farklı bir şehre taşındı.

İş nedeniyle göç eden 488 bin kişinin 315 bin 87'sini erkekler oluştururken, 173 bin 556'sını kadınlar oluşturdu. İstanbul'un iş göçündeki payı öylesine büyüktü ki, şehre iş için taşınan her 6,7 kişiden biri başkent Ankara'ya taşınıyor. Ardahan, Bayburt ve Gümüşhane gibi illerse iş nedeniyle 1000'in altında göç aldı.

İç göçün bir başka ana tetikleyicisi konut alımı oldu. Geçen yıl yeni ev satın aldığı gerekçesiyle başka şehre taşınan kişi sayısı 60 bin 22 olarak kayıtlara geçti.

İstanbul bu alanda da dualitesini sergiledi: Ev alan kişilerin en çok göç ettiği şehir 15 bin 135 kişi ile İstanbul oldu, yani ev alıp başka yere taşınanların yarısından fazlası metropolden çıktı. Buna karşılık ev almak için İstanbul'a göç eden kişi sayısı 8 bin 189 oldu.

Ankara (6 bin 779 kişi geldi / 3 bin 172 kişi gitti) ve İzmir'in aksine, Kocaeli önemli bir sürpriz yaşattı. Sanayi kenti, ev alımı sonrası göçte 2 bin 548 kişi ile İzmir'i geride bırakmayı başardı. Düşük nüfusuna rağmen bu başarı, Kocaeli'nin konut piyasasında ve istihdam imkanlarında gözardı edilemez bir konumda olduğunu gösteriyor.

İstatistiklere yansıyan göç nedenlerinin başında eğitim, medeni durum değişikliği (evlilik, boşanma), aile bağımlı göç ve daha iyi yaşam koşulları yer aldı. Bu faktörlerin toplamı, geçen yıl gerçekleşen 2 milyon 475 bin göcün büyük kısmını açıklıyor.

Emeklilik, iş ve konut alımı her ne kadar trendlerde yer alsa da, Türkiye'nin göç dinamiği çok katmanlı. Aynı anda hem metropollere yoğun göç (İstanbul'a iş için taşınanlar), hem de metropollerden çıkış (emeklilik sonrası) yaşanıyor. Bu iki akış, Türkiye'nin sosyal ve ekonomik yapısının karmaşıklığını yansıtıyor.