Türkiye, Kerkük Petrol Sahalarında Yüzde 15 Ortaklık Anlaşmasını İmzaladı

Türkiye, uluslararası petrol üretim sahalarında operatör konumuna yükselen stratejik bir adım attı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'yle gerçekleştirilen ortak basın toplantısında, Irak'ın Kerkük bölgesindeki petrol üretim sahasında Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı'na (TPAO) yüzde 15 ortaklık payının verildiğini duyurdu. British Petrol'ün operatörlüğünü yürüttüğü konsorsiyumda yer almak, Türkiye'nin petrol sektöründe yalnızca transit geçiş noktası olmaktan çıkıp üretim aşamasında aktif rol oynadığını gösteriyor.

Enerjide Milli Vizyonun Küresel Boyutu

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, anlaşmanın Kerkük'ün kadim topraklarıyla Türkiye'nin tarihsel bağını yeniden canlı hale getirirken, "ülkemizin enerji arz güvenliğini sarsılmaz bir temele oturtan bu stratejik hamle, enerjide tam bağımsız Türkiye gayemize çok daha güçlü bir ivme katacak" şeklinde değerlendirme yaptı. Söz konusu ortaklık, 15 Temmuz darbe girişimi sonrası şekillendirilmeye başlayan yerli ve milli enerji politikasının uluslararası alanda somut hale gelmesini temsil ediyor.

Gabar Sahası'nda elde edilen Cumhuriyet tarihinin en büyük kara petrol keşfi, Türkiye'nin yerli üretim kapasitesini önemli ölçüde artırdı. Şırnak ilinin günde yaklaşık 81 bin varil üretim gerçekleştirmesi ve Batman, Diyarbakır, Mardin ile Siirt'in toplam 35 bin 85 varil ham petrol üretmesi, iç üretimin güçlendiğini ortaya koymaktadır. Kerkük ortaklığı, bu yerli üretim vizyonunu bölgesel ölçekte genişletecek nitelikte.

Petrol Değer Zincirinde Konumlandırma

Türkiye, yıllar boyunca Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı ve Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı aracılığıyla bölgesel petrol akışının stratejik kavşağı olmakla yetindi. Ceyhan Terminali, uluslararası petrol ticaretinin önemli merkezlerinden biri olarak işlev gördü. Ancak Kerkük'teki ortaklık, bu yapıyı yeniden tanımlıyor: Türkiye, artık kaynakta (üretim), iletimde (transit) ve pazarlamada (ticaret) simultan rol üstleniyor.

Anlaşmaya göre Türkiye, yıllık 1 milyon varil petrol alımı hakkı da elde etmiş bulunuyor. Mayıs ayı verilerine göre Türkiye yaklaşık 2 milyon 665 bin ton ham petrol ithal ettikten sonra, Kerkük sahalarından gelen üretim ithalatın kaynak çeşitliliğini daha da güçlendirecektir.

Diplomasi ve Bölgesel Denge

Kerkük anlaşması, Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'nin diplomasi trafiğinin sonucu olarak da okunabilir. Ez-Zeydi, Mayıs 2026'da göreve gelen ve daha önceden önemli siyasi görev üstlenmemiş iş insanı kökenli başbakan olarak, kısa sürede Washington, Tahran ve Ankara'yı ziyaret etmiş; bölgesel dengeleri dikkatle dengeleyerek her üç aktörle de görüşmeler gerçekleştirmiştir. Ankara ziyareti sırasında imzalanan Kerkük anlaşması, Irak'ın ekonomik kalkınmaya odaklanmış yeni dönemin sembolü haline gelmiştir.

Türkiye'nin Irak'la petrol ortaklığı, aynı zamanda Irak'ın dahili istikrarına yönelik yapılan çabaları da desteklemektedir. Bağdat yönetiminin çok yönlü dış ticaret politikası, Türkiye gibi uzun süreli stratejik ortakların katılımıyla güçlenmekte; enerji gelirlerine dayalı yeni bir ekonomik temel oluşturulmaktadır.

İthal Çeşitliliği Açısından Güvenlik

Artan yerli üretimin yanı sıra Türkiye, petrol arz güvenliğini çeşitlendirilmiş ithalat yapısıyla da korumaya devam etmektedir. Kazakistan başta olmak üzere Rusya, ABD, Irak ve Guyana, Türkiye'nin başlıca ham petrol tedarikçileri konumundadır. Kerkük ortaklığının getireceği ek üretim, bu çeşitliliği daha da sağlamlaştıracaktır.