Türkiye Mali'de Fransa'nın Yerine Geçti: Silah İhracatında Birinci Sıraya Yükseldi

Türkiye, Mali'de başta silah ve mühimmat olmak üzere savunma sanayii alanında ilk sıraya yükseldi. Fransız Le Monde gazetesi tarafından analiz edilen gelişmeye göre, Ankara'nın sessiz ama stratejik şekilde attığı adımlar, bölgede yaşanan iktidar boşluğunu doldurmaya başladı. Bamako ile Ankara arasındaki ticari ilişkiler, son on yılda önemli ölçüde derinleşti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 2018 yılında gerçekleştirdiği resmi Mali ziyareti sonrasında, iki ülke arasındaki diplomatik ve ticari bağlantılar sistematik bir biçimde genişlemeye başladı. Bu ziyaretin mihenk taşı olmasının ardından, Türkiye ile Mali yönetimi arasında düzinelerce anlaşma imzalanmış, özellikle savunma ve güvenlik alanında işbirliği hızlı tempoda ilerlemiştir. Bamako ve Ankara arasındaki ticaret hacmi, son 10 yılda 300 oranında artış yaşamıştır.

Türkiye'nin Mali'deki konumunu güçlendirmesinde, savunma diplomasisinin oynadığı rol belirleyici olmuştur. 2024'te başlayan dönemde, Türkiye silah ve mühimmat ihracatında birinci sıraya yükselmiştir. Bunun yanı sıra, Ankara'nın toplam ihracatının yaklaşık beşte biri Mali pazarından elde edilmektedir.

Mali'nin güvenlik sorunlarıyla başa çıkması için gereken insansız hava araçları (İHA), optoelektronik sistemler, gözetleme ekipmanları, mayın temizleme araçları ve askeri personel eğitim programları, Türkiye tarafından sağlanmaktadır. ASELSAN, BAYKAR, ROKETSAN, MKE, STM, Kalekalıp ve Sarsılmaz gibi sektörün öncü şirketleri, Mali ile kurulan ticari bağlantıların ana aktörleridir.

Kasım 2025'te Bamako'da düzenlenen BAMEX (Bamako Expo), Mali'de ilk kez yapılan uluslararası savunma ve güvenlik fuarı olarak tarihe geçmiştir. Türk savunma sanayii kuruluşlarının yoğun katılımı ile gerçekleştirilen fuarda, Malili üst düzey yetkili ve karar vericiler ile kapsamlı görüşmeler yapılmıştır. Bu temas noktalarının etkisi, İstanbul'da Mayıs ayında düzenlenen SAHA EXPO 2026'ya da yansımıştır. Burada Malili delegeler, Türk savunma sanayii temsilcileriyle yakın işbirliğinin gelecekte nasıl derinleşebileceğini görüşmüşlerdir.

Batı Afrika'da Fransa'nın tarihi etkisi, son yıllarda gözle görülür biçimde azalmıştır. Mali'deki iç çatışmaların yoğunlaşması ve güvenlik sorununun krizi haline gelmesi, yeni ortaklar aramaya itmiştir. Rusya'nın da bölgedeki varlığı tartışmalı hale gelirken, Türkiye alternatif bir güç olarak öne çıkmıştır. İstanbul'daki Galatasaray Üniversitesi araştırmacısı Melis Yürüten Özdemir, Ankara'nın elinin güçlendiğini ve Mali ile Türk liderler arasında yakın dönemde yeni bir güvenlik anlaşmasının açıklanabileceğini belirtmiştir.

Mali yönetimi, ülke genelinde hâkimiyet sağlamlaştırabilmek adına çeşitli ülkelerle işbirliği yapmaktadır. Bu süreçte Türkiye, Fransa ve Batı etkisinin azaldığı boşluğu hızlı bir şekilde doldurmaktadır. Elektronik ekipmanlar, sanayi makineleri ve tahıllar da diğer ihracat kalemleri arasında yer almakla birlikte, savunma sanayii işbirliğinin gelecekte daha da derinleşmesi beklenmektedir.