12. Yargı Paketi'nde Çocuk Suçları Cezaları Ağırlaştırılıyor, Miras İşlemleri Değişiyor

Adalet Bakanlığının hazırladığı 12. Yargı Paketi taslağında suça sürüklenen çocuklara verilen cezaların artırılması başta olmak üzere hukuk sistemine ilişkin geniş kapsamlı değişiklikler yer alıyor. 59 maddeden oluşan ve 19 ayrı yasada değişiklik öngören taslak, çocuk hukuku, aile mülkiyeti ve borçlandırma işlemlerinde yeni düzenlemeleri bir araya getiriyor.

Çocuk Cezaları Önemli Ölçüde Ağırlaştırılıyor

Taslağın en dikkat çekici bölümü, 12-15 yaş grubundaki çocuklara ilişkin hükümleri içeriyor. Mevcut uygulamada bu yaş grubunda ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlarda en fazla 15 yıl ceza verilebiliyorken, yeni düzenlemede bu üst sınır 18 yıla çıkarılıyor. Müebbet yerine uygulanmakta olan 9-11 yıllık cezalar ise 10-12 yıl aralığına yükseltiliyor.

15-18 yaş grubundaki çocuklar için ise ceza indirimleri kısıtlanıyor. Ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda üst sınır 24 yıldan 27 yıla çıkarılırken, müebbet yerine verilen ceza süresi 12-15 yıldan 15-18 yıl aralığına yükseltiliyor. Taslak, hâkimlere bu yaş grubundaki çocuklar için ceza indirimi uygulamama yetkisi de tanıyor—bu yetki, suçun işleniş şekli, kasta dayalı kusur ağırlığı ve sabıka durumu gibi kriterlere bağlı olacak.

Koşullu salıverilme hesaplamasında da önemli değişiklik yapılıyor. Ağır suçlarda 15 yaş altı çocuklara uygulanan "1 günün 2 gün sayılması" kuralı kaldırılarak 1 gün 1 gün esasına dönülüyor—bu, ceza infazının daha uzun süreceği anlamına geliyor. Çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında infaz edilecek cezalar, iyi hâl halinde eğitimevlerine geçiş imkânı sunmaya devam edecek.

Aile Sorumluluğu Arttırılıyor

Taslak, çocuklara yönelik sorumluluğu genişleterek aile hükümlerini de sıkılaştırıyor. Kahramanmaraş'ta 14 yaşındaki bir çocuğun babasına ait silahla okul saldırısı gerçekleştirmesi olayına atıfta bulunulan düzenlemede, Türk Ceza Kanunu'ndaki "aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali" suçunun cezası yükseltiliyor. Alt sınır 1 aydan 3 aya, üst sınır 1 yıldan 2 yıla çıkarılırken, hamile eşe karşı işlenmesi halinde ceza 6 aydan 2 yıla çıkıyor.

Miras Satışlarında Aile Mülkiyeti Korunacak

Paket, gayrimenkul satışlarında yeni bir düzenleme de getiriyor. Mevcut sistem mirasçılar arasında anlaşma sağlanamadığı durumlarda sulh hukuk mahkemelerinin taşınmazın satışına karar vermesini ve bu ihalelerin doğrudan genel halka açılmasını öngörüyordu. Yeni taslakla ilk ihale yalnızca mirasçılar arasında gerçekleştirilecek. Eğer bu aşamada satış sağlanamadığı takdirde, taşınmaz ikinci bir ihaleyse üçüncü kişilerin satışına sunulabilecek.

Gayrimenkul hukuku uzmanları bu düzenlemeler hakkında, ilk ihalenin mirasçılara hasredilmesinin aile mülkiyetinin korunmasında önemli rol oynayacağını belirtiyorlar. Böylelikle tarım arazileri ve aile konutları, yabancı alıcılara kolay şekilde geçiş riski azaltılmış oluyor.

İhale Suistimallerine Karşı Ağır Para Cezası

Taslakta, satış ve icra ihalelerindeki hileli uygulamalara karşı yeni yaptırımlar da yer alıyor. Mevcut düzenlemede ihaleyi kazandığı halde yasal süresi içinde satış bedelini ödemeyen kişilerin sadece yatırdıkları teminat bedeli müsadere ediliyordu. Yeni sistem bununla sınırlı kalmıyor: teminatın yanması yanı sıra, teklifin yüzde 5'i oranında idari para cezası uygulanacak.

Bu düzenleme, yapay fiyat artışlarını, ihale süreçlerini sonuçsuz bırakan girişimleri ve hukuki prosedürün uzatılmasını engellemeyi hedefliyor. Ayrıca, ortaklığın giderilmesi ihalelerinde taşınmazda pay sahibi olan mirasçılar da ihaleye katılırken teminat yatırmakla yükümlü olacak—bu, sistem içindeki muafiyetleri kaldırıyor.

LGBTİ+ Düzenlemelerine İlişkin Tartışmalar

Taslakla ilgili kamuoyunda yaşanan tartışmaların bir kısmı, çocuk suçları ve aile mülkiyeti konularının ötesinde yer alıyor. Edinilen bilgiler, hazırlanan pakette LGBTİ+ konularına ilişkin düzenlemelerin de yer aldığını ve Haziran ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulmasının planlandığını gösteriyor. İnsan Hakları Derneği, bu düzenlemeleri "LGBTİ+'ların varlığını hedef alan açık bir siyasal saldırı" olarak nitelendirmiş, hukuk devleti ilkelerinin iktidarın ideolojik arzularıyla karıştırılmaması gerektiğini vurgulamıştır.