Çin'in 66 Milyar Ağacı Doğal Ormanlardan 4,6 Kat Daha Hızlı Büyüyor

Pekin Üniversitesi tarafından yürütülen ve Live Science dergisinde yayımlanan araştırma, Çin'in yarım asırda diktiği 66 milyar ağacın doğal ormanlardan yüzde 66 daha hızlı büyüdüğünü ortaya koymaktadır. Gobi ve Taklamakan çöllerinin yayılmasını durdurmak amacıyla 1978 yılından beri sürdürülen Büyük Yeşil Duvar projesi, beklenen sonuçlar vermekle birlikte küresel iklim modellerini gözden geçirmeyi gerektiriyor.

Yapay Ormanlar Neden Daha Hızlı Büyüyor?

Bilim insanları, ağaç tepelerindeki yaprak yoğunluğunu gösteren yaprak alanı indeksini uydu verileriyle incelediler. Dikilen ormanların yaprak alanlarının doğal ormanlara kıyasla çok daha hızlı genişlemesi, ilk olarak yapay alanların daha genç ağaçlardan oluşmasına atfedildi. Ancak daha derinde bir fark ortaya çıktı: benzer yaş ve iklim koşullarındaki alanlar karşılaştırıldığında dahi yapay ormanlar yüzde 4,6 daha hızlı gelişti.

Bu hızlı büyümenin arka planında birkaç faktör bulunmaktadır. Proje sahalarında okaliptüs ve kavak gibi biyolojik olarak hızlı gövde yapan ağaç türleri tercih ediliyor. Aynı zamanda, insan eliyle yürütülen düzenli bakım çalışmaları kapsamında ağaçların çevresindeki zararlı bitkiler temizleniyor ve toprak gübrelemesi yapılıyor. Bu planlı müdahaleler, ağaçların ışık, su ve besin maddesi için birbirleriyle rekabet etmesini azaltırken, atmosferdeki yükselen karbondioksit seviyesinin sağladığı doğal büyüme etkisini de daha belirgin kılıyor.

Uzun Vadede Doğal Ormanlar Daha Dayanıklı

Araştırmanın kritik bulgusu, bu büyüme avantajının kalıcı olmadığı yönündedir. Dikilen ormanların yaprak alanı artışı, ağaçlar 30 ila 40 yaşlarına ulaştığında zirve noktasına çıkmakta, 40 yaşından sonra ise keskin biçimde yavaşlamaktadır. Doğal ormanlar ise yavaş fakat kararlı bir büyüme göstererek uzun vadeli karbon depolama ve ekosistem dayanıklılığı açısından üstünlüğünü koruyor.

Araştırma yöneticilerinden Yuhang Luo, yapay alanların kısa vadede karbon yakalama süreçlerinde güçlü birer araç olduğunu, fakat kalıcı koruma ve ekosistem direnci söz konusu olduğunda doğal ormanların yerinin doldurulamayacağını ifade ediyor. Waterloo Üniversitesi'nden araştırmacı Kevin Dsouza ise, sadece yaprak yoğunluğuna bakarak karar vermenin eksik kalacağını vurgulamıştır.

Küresel İklim Modellerine Yansıması

Araştırmanın sonuçları, günümüzde kullanılan birçok küresel iklim modelinin doğal ve dikilen ormanları yeterince ayırt etmediğini göstermektedir. Bu durum, karbon kredisi hesaplamaları ve yeşil ekonomi yatırımlarında yeniden değerlendirme gerekliliğini ortaya koymaktadır. Çin'in yüzyılın ortasına kadar 34 milyar ağaç daha dikmeyi planlaması, bu bulguların proje stratejisini etkileyebileceğini göstermektedir.